Grisoft’un ücretsiz bir hizmeti olan bu antivirüs programı kesinlikle kullanılması gereken bir yazılım. Bilgisayarınızı yavaşlatmıyor. Sisteminizi çok iyi koruyor ve her ne şekilde olursa olsun virüslere göz açtırmıyor. Microsoft Outlook ile tümleşik ve sorunsuz çalışıyor.

Yalnız gönderdiğiniz e-postaların altına kendi adıyla birlikte e-postanın virüs taramasından geçtiğini yazıyor. İsterseniz e-posta tarama özelliğini kapatarak bunu önleyebiliyorsunuz.

Grisoft bu ürününü ev kullanıcıları için hazırlamış. Bu da ağ üzerinden gelen virüslerin kontrolünü tam sağlayamadığı anlamına geliyor.

Program kendini otomatik olarak güncelleyerek en son virüsleri tanıyabiliyor.

Kişisel bir bilgisayar için bence en mükemmel antivirüs programlarından biri.

AVG Professional’in AVG Free’den Üstün Özellikleri :

+ 24/7 teknik destek

+ Yüksek hız ve yüksek kapasitede innDirme sunucuları

+ Çoklu dil desteği

+ OEM kurulumları

+ Windows sunucusunda çalışma

+ Güncellemelerin gelişmiş zamanlaması

+ Taramanın gelişmiş zamanlaması

+ Kullanıcı tanımlama testleri ve zamanlamalar

+ Alternatif güncelleme sunucuları için destek

+ Gelişmiş kullanıcı arayüz ayarları

+ Gelişmiş test özellikleri

+ Gelişmiş test merkezinin arayüzü

+ Detaylı test sonuç geçmişi

Kullanıcıların msn şifrelerini kıran bilgisayar korsanları, listedekilerin banka bilgilerine ulaşıyor

İnternet dünyasında yeni bir dolandırıcılık daha türedi. Kullanıcıların msn şifrelerini kıran bilgisayar korsanları, listedeki isimlere ulaşarak kullanıcı adına para istiyor, hatta listedekilerin banka bilgilerine ulaşabiliyor.

Son günlerde bir zincir şeklinde ilerleyen olay şu şekilde gelişiyor:

Bilgisayar korsanı önce bir kullanıcının msn şifresini ele geçiriyor. Daha sonra kullanıcının listesindeki isimlere ulaşarak onlardan kullanıcı adına, zor durumda olduğunu söyleyerek para istiyor. Kullanıcıyı tanıyan ve ona güvenenler genelde bu tuzağa düşüp, çeşitli miktarlarda para kaptırıyor ve bilgisayar korsanının istediği hesaba parayı gönderiyorlar.

Ancak kendi hesaplarından kullanıcıya para gönderenler şanslı kişiler… Bir de hesabını dolandırıcılara kaptıranlar var…

HESABI BOŞALTTILAR

Bunun nasıl olduğunu da bilgisayar korsanlarının son mağdurlarından İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi Mehmet Sabri Topak anlatıyor…

“Dolandırıcılar benim msn şifremi kırdıktan sonra tüm arkadaşlarımdan para istemişler. Ancak hesapta teknik bir sorun olduğunu ve hesabın bloke vaziyette bulunduğunu belirterek başka bir hesap numarası söylemişler. Hatta benim adıma bazı arkadaşların banka hesap şifrelerini de istemişler. Sonuçta o an için işlem yapamayacak durumda olan ve bana güvenen bazı arkadaşlarım da şifreleri verince onların hesaplarına girip boşaltmışlar…”

Bu olayın zincir şeklinde devam ettiğini ve dolandırıcıların yeni msn şifreleri ele geçirip insanları tuzağa düşürdüğünü belirten Topak, kullanıcıları dikkatli olmalarını yönünde uyardı.

KENDİSİNDEN DE PARA İSTEMİŞLER

Dolandırıcıların telefon numarasını açıkça yazdığını ve aradığı zaman şifreleri geri verme karşılığında kendisinden de para istendiğini belirten Topak, “şu anda savcılığa suç duyurusunda bulunduk. Umarız başka kimse mağdur olmadan bu iş sonuçlanır” diye konuştu.

Bundan on yıl önce, insanlar Web’i “harika” olarak nitelendiriyordu. Bugün de öyledir. Ancak bazı yönlerden oldukça tehlikelidir. Gizlilik haklarınız ve bilgisayar güvenliğiniz konusunda istenmeyen sonuçlar doğurabilir.

Korumak istediğiniz unsurlar nelerdir?

Gizlilik haklarınızın çiğnenmesine, bilgisayar yazılımınızın ve verilerinizin zarar görmesine, başkaları tarafından kötüye kullanılmasına karşı önlem alın, çocuklarınızı (ve onların arkadaşlarını) Internet’ten gelebilecek sakıncalı içerik ve bağlantılardan koruyun.

Tehlikeleri Belirlemede Kullanılacak Denetim Listesi

Sizi etkileyebilecek tehlikeleri ve göze alabileceğiniz tehlike düzeylerini belirleyin. Aşağıdaki soruları kendi kendinize yanıtlayın.

1. Bilgisayarınızı kim kullanıyor?

Otomobil sigorta şirketleri bir otomobilin kazaya maruz kalma olasılığının süren kişiye ve insanların sürüş biçimine göre değiştiğini bilirler. Sürekli olarak yolda olan otomobillerin veya düşüncesizce kullanılan otomobillerin kaza olasılığı çok büyüktür. Aynı şey bilgisayarınızı kullanan kişi için de geçerlidir.

• Çocuklar veya küçükler bilgisayarı istedikleri gibi kullanabiliyorlar mı? Çocuklar ve Internet konusunda, tehlike iki şeritli bir yol gibidir. Interneti istedikleri gibi kullanmalarına izin verilen çocuklar hiç uygun bulmayacağınız Web siteleri ile karşılaşabilir ve bağlantı kurabilirler. Ayrıca, görünüşte zararı olmayan bir içeriği karşıdan yükleyerek istemeden de olsa bilgisayara bir virüs girmesine neden olabilirler. Daha fazla bilgi için aşağıdaki bağlantılara göz atın:

• Çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda bilmem gerekenler nelerdir?

• Internet Explorer İçerik Danışmanı’nın ayarlarını nasıl yapabilirim?

• Ziyaretçileriniz veya arkadaşlarınız bilgisayarınızı kullanıyor mu? Bilgisayarınızı kullanarak e-postalarına bakan veya karşıdan dosya yükleyen arkadaşlarınız, akrabalarınız ve iş arkadaşlarınız virüs içeren bir eki açabilirler. Şüpheli Web siteleri bilgisayarınıza “zararlı bir yazılım” bulaştırabilir.

Bilgisayarınızı kim kullanırsa kullansın, aşağıdaki adımları uygulayarak zararlı saldırı ve virüs tehlikesini en az düzeye indirebilirsiniz:

Virüse karşı koruma yazılımları kullanın

Yazılımınızı sürekli olarak güncelleştirin

Bir güvenlik duvarı kullanın

Güvenlik ayarlarınızı gözden geçirin

Güçlü parolalar oluşturun

Belirli aralıklarla güvenliği gözden geçirin

2. Internet’e nasıl bağlanıyorsunuz?

Her zaman bağlantılı mısınız (bir kablolu modem veya DSL yoluyla)?

Sürekli Internet’e bağlı durumda iseniz ve bir güvenlik duvarı kullanmıyorsanız, bilgisayarınız muhtemel bir hedef teşkil edecektir. Aşağıdaki adımları uygulayın:

Virüse karşı koruma yazılımları kullanın.

Yazılımınızı sürekli olarak güncelleştirin.

Bir güvenlik duvarı kullanın. Windows XP kullanıyorsanız, Internet Bağlantısı Güvenlik Duvarı işlevini kullanarak koruma düzeyini istediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz.

Güvenlik ayarlarınızı gözden geçirin.

Belirli aralıklarla güvenliği gözden geçirin.

Çevrimiçi olmanız gerekmediği zamanlar bağlantınızı kesin.

3. Bilgisayarınızı kullanan insanlar Internet’te ne gibi işlemler yapıyorlar?

Çevrimiçi veya yüz yüze olarak insanlarla buluştuğunuz ve iletişim kurduğunuzda düşündüğünüz temel kurallar geçerlidir: Kiminle iş yaptığınızı bilmek istersiniz, tanımadığınız kişilere karşı dikkatli olursunuz.

Bilgisayarınızı kullanan kişilerden alışveriş yapanlar, banka işlemlerini yürütenler, faturalarını ödeyenler, hisse senedi veya yatırım fonu alanlar ya da yasadışı bir şey yapanlar var mı?

Hayal edemeyeceğiniz kadar ucuza mal satan şüpheli satıcılara karşı dikkatli olmanız gerekebilir, ancak çevrimiçi elektronik güvenlik iletişim kuralları ve uygulamaları kredi kartı bilgilerinizi telefonda karşı tarafa açıklamaktan çok daha güvenli olabilmektedir. Sitenin yasal, yapacağınız işlemlerin güvenli olacağından emin olmak için:

Onay mührü bağlantılarını tıklatarak kimlik doğrulaması yapın: TrustE , BBBOnline (Better Business Bureau çevrimiçi biçimi) ve çevrimiçi perakendecilere 10 üzerinden not veren BizRate.com .

Şirketi telefondan arayarak güven verici bir şekilde konuşup konuşmadıklarına bakın.

Gizlilik ilkelerini okuyun: Verdiğiniz kişisel bilgilerinizi nerede kullanacaklar? İfadeler açık ve anlaşılır değilse vazgeçin.

Kredi kartı veya kişisel bilgilerinizi girmeden önce, yapacağınız işlemlerin şifreleneceğinden emin olun: Adres çubuğunda “http” yerine “https” ifadesinin ve tarayıcınızın alt kısmındaki görev çubuğunda güvenli “kilit” simgesinin bulunmasına dikkat edin.

Aylık işlem raporlarınızı gözden geçirin, yapmadığınız bir işlem olup olmadığına bakın. Microsoft’un gizlilik ilkeleri’ni okuyun.

E-posta gönderiyor ve alıyor musunuz?

E-posta ekleri virüs yaymada en sık kullanılan öğelerdir. Yalnızca bir iletiyi açmakla, içerdiği virüsün bulaşmasına neden olabilirsiniz. Şu önlemleri alın:

Bilgisayarınıza Outlook 2000 İçin Microsoft Outlook E-posta Güvenlik Güncellemesi veya Outlook 98 yükleyin.

Ekli bir posta geldiğinde, gönderen kişiyi tanımıyorsanız iletiyi açmayın ve hemen silin.

Tanıdığınız adlar kullanılıyor olsa bile, “başkalarından size iletilen” postalara dikkat edin. Eki açmaya karar verirseniz, önce sabit diskinize kaydedin, böylece bilgisayarınızdaki virüse karşı koruma yazılımı gereken önlemi alabilir.

Güvenlik ayarlarınızı gözden geçirin

Yazılımınızı her zaman güncelleştirin (virüse karşı koruma ve e-posta yazılımlarınız)

Gizli tutulmasını istediğiniz bir e-posta gönderiyorsanız postayı şifreleyin. Şifrelenmemiş e-posta iletileri kapatılmamış bir zarfa konan mektuptan farksızdır.

Sohbet odalarına giriyor veya anlık mesaj gönderme (IM) programlarını kullanıyor musunuz?

Internet’te sohbet oldukça hoş bir etkinlik olmasına karşın, pek çok tehlikeyi (örneğin, gerçek kişiliklerini gizleyen kullanıcılar) beraberinde getirir. Çevrimiçi sohbet üç, dört arkadaş arasında geçen konuşmalar gibi görünebilir, ancak yüzlerce insan o anda sizi dinliyor, yazdıklarınızı okuyor olabilir. Sohbet ve anlık mesaj uygulamaları çocuklar tarafından kullanıldığında, kişisel bilgilerini hiçbir zaman vermemeleri konusunda onları uyarın. Daha fazla bilgi için, getnetwise.com adresini ziyaret edin.

Anlık mesaj çok kullanışlı ve eğlencelidir, ancak özel veya güvenli değildir. Gizli kalması gereken ilgilerinizi gönderiyorsanız, bir e-posta hesabı kullanın ve iletilerinizi şifreleyin.

Çevrimiçi oyunlar oynuyor musunuz?

Artık tüm dünyaya yayılmış olan çevrimiçi oyunlar güvenlik konusunda önemli sorunları örneğin, oyun sırasında karşı oyuncudan gelen ve bilgisayarınıza zarar verebilecek bir eki yükleme) beraberinde getirmektedir.

Ücretsiz müzik, film, resim veya yazılım programı (freeware) gibi dosyaları yüklüyor, başkalarıyla değiştiriyor musunuz?

Internet’ten dosya yüklemek (eğer aldığınız şeyin ne olduğunu biliyorsanız) çok yararlıdır. Ancak bunlar bazı virüsler veya worm (solucan) ve Trojan (Truva atı) gibi bazı tehlikeli casus programlar içeriyor olabilir. Worm öğeleri bilgisayarınızın bir yerinde gizlenerek, bilgisayarınızın çökmesine neden olana kadar kendi kendilerini kopyalayıp çoğalabilirler. Trojan programları ise görünüşte yararlı programlardır (oyunlar ve yardımcı programlar gibi), ancak etkin hale geldiklerinde yıkıcı olurlar. Bu, özellikle dosyaların ortak kullanılması konusunda önemli bir sorun oluşturur.

Herhangi bir dosyayı karşıdan yüklemeden önce:

• Dosyanın sayısal imzaya sahip olup olmadığına bakın

• Yalnızca güvendiğiniz kişi ve kuruluşlardan gelen dosyaları kabul edin

Adım 2 : Virüse Karşı Koruma Yazılımları Kullanın

Virüsleri yazan kişiler size saldırmak için, virüse karşı koruma yazılımı satanlar ve Microsoft ise sizi korumak için bütün çabalarıyla çalışırlar.

Virüse karşı koruma yazılımı kullanarak ve sık sık güncelleyerek bilgisayarınızdaki dosyaları ve e-postanızı güven altına alın. Virüslerin, Microsoft® yazılımınızın herhangi bir açığından yararlanması tehlikesini en az düzeye indirmek için, Microsoft Office uygulamalarınıza ve Microsoft Windows® işletim sisteminize ait en yeni düzeltme eklerine ve güncelleme dosyalarına sahip olmanız gerektiğini unutmayın. (Bkz.: “Yazılımınızı Sürekli Olarak Güncelleştirin” denetim listesi.)

Virüs Nasıl Bulaşır?

Bir e-posta ekinden virüs alabileceğiniz gibi, bir Web sitesinden yüklediğiniz ücretsiz bir dosyadan veya ortak kullandığınız kişiden gelen disketten de bir virüs veya worm alabilirsiniz. Bilgisayarınızda gerekli koruma yoksa, programı yükleyip kurduğunuzda virüs yayılabilir.

Virüsler 24 saatten daha az bir süre içinde tüm dünyaya yayılabilir. Ancak, bir virüs artık güncelliğini kaybetmiş olsa dahi, hala etkin durumda olabilir ve korumasız bilgisayarlara zarar vermeye devam edebilir.

Karşı Karşıya Bulunduğunuz Tehlikenin Boyutu Nedir?

Worm (solucan) veya Trojan (Truva atı) programı gibi virüsler oldukça ciddi zararlar verebilir. Bir virüs e-postanıza veya diğer dosyalarınıza bulaştığında:

Kendi kendini kopyalayarak sabit diskinizi doldurabilir.

Kendisini e-posta listenizdeki kişilere gönderebilir.

Disk sürücünüzü yeniden biçimlendirebilir ve/veya dosyalarınızı, programlarınızı silebilir.

Makineniz kullanılarak dağıtımı yapılan ve satılan korsan yazılımlar gibi gizli programlar kurabilir.

Virüse Karşı Koruma İçin Denetim Listesi

Verilerinizi ve bilgisayarınızı virüslere karşı korumak için hangi adımları atmanız gerekiyor?

1. Outlook E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi’ni (OESU) yüklediniz mi?

Microsoft Outlook® 2000 SR-1 E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi ve Outlook 98 E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi, e-posta ekleri yoluyla yayılan çoğu virüse (Goner, ILOVEYOU, Melissa vb.) ve Outlook Adres Defteri’ni kullanarak çoğalan worm virüslerine karşı korunmanıza yardımcı olabilir. Microsoft, Outlook 2000 ve Outlook 98 kullanan tüm kullanıcılara bilgisayarlarında yüklü Outlook sürümüne uygun güncellemeleri acilen yüklemelerini önerir.

Outlook E-posta Güvenlik Güncellemeleri — Sık Sorulan Sorular

Outlook 2000 Güncelleme

Outlook 98 Güncelleme

Outlook 2000 SR-1 E-posta Güvenlik Güncellemesi Uluslararası Sürümler

2. Virüse karşı koruyan bir yazılımınız var mı?

• Yeni bir bilgisayar satın aldığınızda, virüse karşı koruma yazılımının önceden yüklenmiş olmasına dikkat edin. Yüklenmemişse, yazılımı satın alın, yükleyin ve yeni bilgisayarınızı çalıştırmadan önce yazılımı etkinleştirin. Windows XP’de en iyi verimi alabilmeniz için, Windows XP İçin Tasarlanmıştır amblemi’ni taşıyan ürünleri kullanın.

Virüse karşı koruma yazılımı satın alın. Piyasada bu yazılımları edinebileceğiniz çeşitli satıcılar vardır:

McAfee

Symantec (Norton)

Computer Associates

TrendMicro

Hauri

Yeni koruma yazılımınızı kaydettirin. Kayıt yaptırırken, ürün güncelleştirmeleri olduğunda size bildirilmesi seçeneğini işaretleyin.

3. Virüse karşı koruma yazılımınızı en iyi verimi alacak biçimde kullanın

Otomatik güncelleştirme yapan ve virüs olup olmadığının anlaşılması için bilgisayarınızın belirli aralıklarla incelenmesini sağlayan seçenekleri kullanın.

Gelen e-postaları ve ekleri koruma yazılımına inceletin. Etraflı bir koruma uygulayın, dosyaları açmadan önce virüs olup olmadığına bakın.

Otomatik güncelleme için kaydolun. Program otomatik olarak virüs kaydı dosyalarını güncelleştirerek iyi bir koruma sağlayacaktır. (Bkz.: “Virüse Karşı Koruma Yazılımları Sizi Nasıl Korur?” yan çubuğu.)

Programı, disk sürücülerinizi her hafta inceleyecek biçimde ayarlayın. Sistem incelemesini siz uyurken yapacak biçimde ayarlayın. Sabah kalktığınızda bir inceleme raporunu hazır bulacaksınız.

Çalıştığından emin olun. Yazılımın çalışıp çalışmadığını anlamak için ekranın alt kısmındaki görev çubuğunda bulunan yazılım simgesine sık sık göz atın.

Diğer programları üst sürüme terfi ettirdiğinizde koruma yazılımı için de aynı işlemi uygulayın. Bilgisayarınızın işletim sistemini veya diğer yazılım programlarını üst sürüme terfi ettirdiğinizde, virüse karşı koruma yazılımınızın da en son sürümünü edinin.

Yeni bir virüsün ortaya çıktığını duyduğunuzda, koruma yazılımını aldığınız satıcının Web sitesine giderek nasıl bir virüs olduğunu ve hangi yazılım ürünlerini etkilediğini öğrenin.

4. Bilgisayarınızda virüs olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Şu belirtilere dikkat edin:

Bilgisayar kapanıyor. Bu durum, bilmediğiniz bir işlemin yürütüldüğü anlamına gelebilir.

Modem çok yoğun çalışıyor. Harici bir modeminiz varsa, bilgisayarı etkin olarak kullanmadığınız zamanlarda dahi ışıkların yoğun bir biçimde (sanki karşıdan dosya yükleniyormuş gibi) yanıp söndüğünü görebilirsiniz. Bilgisayarınıza korsan bir yazılım yükleniyor olabilir.

Bilgisayar normal biçimde çalışmıyor. Uygulamaların doğru biçimde çalışıp çalışmadığına veya dosyalardaki içeriğin bozuk görünüp görünmediğine bakın.

5. Bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa ne yapmanız gerekir?

Acilen aşağıdaki adımları uygulayın:

Virüse karşı koruma yazılımını aldığınız satıcının Web sitesinden en son “virüs kayıt dosyası”nı edinin. Koruma yazılımı satıcıları yeni çıkan her virüse karşı koruyucu olarak çeşitli güncellemeler yayımlarlar. Bunların uygulama yönergelerini okuyun.

Koruma yazılımınızı çalıştırın. Yazılım, virüs bulaşmış olan dosyaları otomatik olarak bulacak ve virüsü bir dosyadan kaldıramıyorsa o dosyayı silmenizi isteyecektir (Her hafta verilerinizin bir yedeğini almayı UNUTMAYIN! Bkz.: Belirli Aralıklarla Güvenliği Gözden Geçirme denetim listesi.)

Virüs bulaştırmış olabileceğiniz kişilere durumu haber verin. Virüsü sisteminizden temizledikten sonra, ortak dosya kullandığınız kişilere, onların sistemlerine de virüs bulaşmış olabileceğini bildirin.

Adım 3: Virüse Karşı Koruma Yazılımları Kullanın

Virüsleri yazan kişiler size saldırmak için, virüse karşı koruma yazılımı satanlar ve Microsoft ise sizi korumak için bütün çabalarıyla çalışırlar.

Virüse karşı koruma yazılımı kullanarak ve sık sık güncelleyerek bilgisayarınızdaki dosyaları ve e-postanızı güven altına alın. Virüslerin, Microsoft® yazılımınızın herhangi bir açığından yararlanması tehlikesini en az düzeye indirmek için, Microsoft Office uygulamalarınıza ve Microsoft Windows® işletim sisteminize ait en yeni düzeltme eklerine ve güncelleme dosyalarına sahip olmanız gerektiğini unutmayın. (Bkz.: “Yazılımınızı Sürekli Olarak Güncelleştirin” denetim listesi.)

Virüs Nasıl Bulaşır?

Bir e-posta ekinden virüs alabileceğiniz gibi, bir Web sitesinden yüklediğiniz ücretsiz bir dosyadan veya ortak kullandığınız kişiden gelen disketten de bir virüs veya worm alabilirsiniz. Bilgisayarınızda gerekli koruma yoksa, programı yükleyip kurduğunuzda virüs yayılabilir.

Virüsler 24 saatten daha az bir süre içinde tüm dünyaya yayılabilir. Ancak, bir virüs artık güncelliğini kaybetmiş olsa dahi, hala etkin durumda olabilir ve korumasız bilgisayarlara zarar vermeye devam edebilir.

Karşı Karşıya Bulunduğunuz Tehlikenin Boyutu Nedir?

Worm (solucan) veya Trojan (Truva atı) programı gibi virüsler oldukça ciddi zararlar verebilir. Bir virüs e-postanıza veya diğer dosyalarınıza bulaştığında:

Kendi kendini kopyalayarak sabit diskinizi doldurabilir.

Kendisini e-posta listenizdeki kişilere gönderebilir.

Disk sürücünüzü yeniden biçimlendirebilir ve/veya dosyalarınızı, programlarınızı silebilir.

Makineniz kullanılarak dağıtımı yapılan ve satılan korsan yazılımlar gibi gizli programlar kurabilir.

Virüse Karşı Koruma İçin Denetim Listesi

Verilerinizi ve bilgisayarınızı virüslere karşı korumak için hangi adımları atmanız gerekiyor?

1. Outlook E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi’ni (OESU) yüklediniz mi?

Microsoft Outlook® 2000 SR-1 E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi ve Outlook 98 E-posta Güvenlik Güncelleştirmesi, e-posta ekleri yoluyla yayılan çoğu virüse (Goner, ILOVEYOU, Melissa vb.) ve Outlook Adres Defteri’ni kullanarak çoğalan worm virüslerine karşı korunmanıza yardımcı olabilir. Microsoft, Outlook 2000 ve Outlook 98 kullanan tüm kullanıcılara bilgisayarlarında yüklü Outlook sürümüne uygun güncellemeleri acilen yüklemelerini önerir.

Outlook E-posta Güvenlik Güncellemeleri — Sık Sorulan Sorular

Outlook 2000 Güncelleme

Outlook 98 Güncelleme

Outlook 2000 SR-1 E-posta Güvenlik Güncellemesi Uluslararası Sürümler

2. Virüse karşı koruyan bir yazılımınız var mı?

• Yeni bir bilgisayar satın aldığınızda, virüse karşı koruma yazılımının önceden yüklenmiş olmasına dikkat edin. Yüklenmemişse, yazılımı satın alın, yükleyin ve yeni bilgisayarınızı çalıştırmadan önce yazılımı etkinleştirin. Windows XP’de en iyi verimi alabilmeniz için, Windows XP İçin Tasarlanmıştır amblemi’ni taşıyan ürünleri kullanın.

Virüse karşı koruma yazılımı satın alın. Piyasada bu yazılımları edinebileceğiniz çeşitli satıcılar vardır:

McAfee

Symantec (Norton)

Computer Associates

TrendMicro

Hauri

Yeni koruma yazılımınızı kaydettirin. Kayıt yaptırırken, ürün güncelleştirmeleri olduğunda size bildirilmesi seçeneğini işaretleyin.

3. Virüse karşı koruma yazılımınızı en iyi verimi alacak biçimde kullanın

Otomatik güncelleştirme yapan ve virüs olup olmadığının anlaşılması için bilgisayarınızın belirli aralıklarla incelenmesini sağlayan seçenekleri kullanın.

Gelen e-postaları ve ekleri koruma yazılımına inceletin. Etraflı bir koruma uygulayın, dosyaları açmadan önce virüs olup olmadığına bakın.

Otomatik güncelleme için kaydolun. Program otomatik olarak virüs kaydı dosyalarını güncelleştirerek iyi bir koruma sağlayacaktır. (Bkz.: “Virüse Karşı Koruma Yazılımları Sizi Nasıl Korur?” yan çubuğu.)

Programı, disk sürücülerinizi her hafta inceleyecek biçimde ayarlayın. Sistem incelemesini siz uyurken yapacak biçimde ayarlayın. Sabah kalktığınızda bir inceleme raporunu hazır bulacaksınız.

Çalıştığından emin olun. Yazılımın çalışıp çalışmadığını anlamak için ekranın alt kısmındaki görev çubuğunda bulunan yazılım simgesine sık sık göz atın.

Diğer programları üst sürüme terfi ettirdiğinizde koruma yazılımı için de aynı işlemi uygulayın. Bilgisayarınızın işletim sistemini veya diğer yazılım programlarını üst sürüme terfi ettirdiğinizde, virüse karşı koruma yazılımınızın da en son sürümünü edinin.

Yeni bir virüsün ortaya çıktığını duyduğunuzda, koruma yazılımını aldığınız satıcının Web sitesine giderek nasıl bir virüs olduğunu ve hangi yazılım ürünlerini etkilediğini öğrenin.

4. Bilgisayarınızda virüs olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Şu belirtilere dikkat edin:

Bilgisayar kapanıyor. Bu durum, bilmediğiniz bir işlemin yürütüldüğü anlamına gelebilir.

Modem çok yoğun çalışıyor. Harici bir modeminiz varsa, bilgisayarı etkin olarak kullanmadığınız zamanlarda dahi ışıkların yoğun bir biçimde (sanki karşıdan dosya yükleniyormuş gibi) yanıp söndüğünü görebilirsiniz. Bilgisayarınıza korsan bir yazılım yükleniyor olabilir.

Bilgisayar normal biçimde çalışmıyor. Uygulamaların doğru biçimde çalışıp çalışmadığına veya dosyalardaki içeriğin bozuk görünüp görünmediğine bakın.

5. Bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa ne yapmanız gerekir?

Acilen aşağıdaki adımları uygulayın:

Virüse karşı koruma yazılımını aldığınız satıcının Web sitesinden en son “virüs kayıt dosyası”nı edinin. Koruma yazılımı satıcıları yeni çıkan her virüse karşı koruyucu olarak çeşitli güncellemeler yayımlarlar. Bunların uygulama yönergelerini okuyun.

Koruma yazılımınızı çalıştırın. Yazılım, virüs bulaşmış olan dosyaları otomatik olarak bulacak ve virüsü bir dosyadan kaldıramıyorsa o dosyayı silmenizi isteyecektir (Her hafta verilerinizin bir yedeğini almayı UNUTMAYIN! Bkz.: Belirli Aralıklarla Güvenliği Gözden Geçirme denetim listesi.)

Virüs bulaştırmış olabileceğiniz kişilere durumu haber verin. Virüsü sisteminizden temizledikten sonra, ortak dosya kullandığınız kişilere, onların sistemlerine de virüs bulaşmış olabileceğini bildirin..

Adım 4: Ayarlarınızı Gözden Geçirin

Bir yazılımda, bazı görevlerin (karşıdan yükleme işlemlerine izin verme veya engelleme, Web sitelerini görüntüleme, çerez dosyalarını kabul etme vb.) program tarafından nasıl yerine getirileceğini belirleyen bir takım ayarlar vardır. Gizlilik ve güvenlik ayarlarını kendi tercihlerinize göre değiştirebilirsiniz. Örneğin, Microsoft® Internet Explorer İçerik Danışmanı yoluyla; kullanılan dil, müstehcen içerik, şiddet gibi unsurlara göre bazı Web sitelerine erişimi engelleyebilirsiniz.

İstediğiniz Biçimde Uygulayın

Güvenlik bir denge işidir. Internet’e bağlı bir bilgisayarda ne kadar fazla işlevi ve özelliği devreye sokarsanız, o kadar fazla tehlike ile karşı karşıya kalırsınız. Ancak ne kadar az işlev ve özellik kullanırsanız, Web’deki deneyiminiz de o kadar sınırlı olacaktır. Bir destek profesyoneli bu konuda şunları söylemiştir: “Tamamen güvende olmanın tek yolu bilgisayarı kutusundan çıkarmamaktır.”

Ayarlarınızı Gözden Geçirmek İçin Denetim Listesi

1. Kullandığınız yazılım güncel mi?

Ayarlarınızda değişiklik yapmadan önce, yazılımınız için yayımlanan düzeltme eklerinin güncel olduğundan emin olun. (Bkz.: Yazılımınızın Güncel Kalmasını Sağlama denetim listesi).

Microsoft Windows® Güncelleme

Microsoft Office Yükleme Merkezi

Yazılımların yeni sürümleri daha fazla güvenlik özelliği içerir. Örneğin, virüse karşı koruma konusunda, Office XP uygulaması Microsoft Outlook 2002 sürümünün güçlü koruma işlevlerini içerir. Internet Explorer 6.0 uygulamasının gizlilik seçenekleri daha gelişmiştir; ücretsiz Internet Explorer 6.0 ürününü karşıdan yükleyebilirsiniz.

(Not: Windows işletim sisteminizi güncellerken, virüs tarayıcınızı geçici olarak kapatın, aksi takdirde virüse karşı koruma programınız yanlış rapor verebilir.)

2. Internet Explorer tarayıcınızın ayarlarını gözden geçirme

Dört ayrı Web içeriği bölgesi için ayar yapabilir, çerez dosyalarının alınıp alınmayacağını belirleyebilir ve İçerik Danışmanı’nı etkinleştirebilirsiniz.

Güvenlik Sekmesi ayarlarını gözden geçirin. Internet Explorer çevrimiçi dünyayı sizin için dört bölgeye ayırır: Intranet, Güvenli, Sınırlı ve Internet. Her bölgeye Web siteleri atayabilir ve her bölgenin güvenlik ayarlarını ayrı ayrı yapabilirsiniz. Örneğin, Güvenli Bölge’ye eğlence ve alışveriş sitelerini koyabilir, güvenlik düzeyini ise, Internet Bölgesi’ndeki bilinmeyen siteler için ayarladığınız güvenlik düzeyinden daha düşük bir düzeye ayarlayabilirsiniz. Nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılar için, Internet Explorer Yardım menüsünde “güvenlik bölgeleri” ne bakın.

Gizlilik Sekmesi ayarlarını gözden geçirin. Çerez dosyalarının alınması/engellenmesi ve kişisel bilgilerin verilmesi konusunda seçiminizi yapın. Nasıl yapılacağını öğrenmek için, bkz.: Internet Explorer ve Web’de Gizlilik.

Internet Explorer 5.5 ve 6.0’da İçerik Danışmanı’nı etkinleştirin. Çocuklarınızın hangi Web sitelerine erişebileceği konusunda kurallar oluşturmak için İçerik Danışmanı’nı kullanın. Derecelendirme sisteminden yararlanabileceğiniz gibi, kendi ölçütlerinizi de oluşturabilirsiniz. İçerik Danışmanı hakkında buradan bilgi alın.

3. Outlook ayarlarınızı gözden geçirme

Virüslerin en olağan yayılma yolu e-posta ile gönderilen eklerdir. Kullandığınız Microsoft Outlook® uygulamasının sürümünü öğrenmek için, görev çubuğundan Yardım’ı tıklatın, sonra Microsoft Outlook Hakkında öğesini tıklatın.

Outlook 2002. Office XP e-posta programının bu sürümü, virüs içerme ihtimali olan e-posta eklerini otomatik olarak engeller.

Outlook 2000 ve Outlook 98. Outlook’un bu sürümleri ile virüslere karşı daha iyi bir koruma için Outlook E-posta Yazılım Güncellemesi’ni yükleyin.

Outlook Express 6 (ücretsiz Internet Explorer bileşeni). E-posta yoluyla gelen virüslere karşı daha iyi bir koruma için, Outlook Express 6’nın engelleme işlevini etkin duruma getirin: Araçlar menüsünden Seçenekler’i tıklatın. Güvenlik sekmesini tıklatın, sonra Virüs içerme ihtimali olan eklerin kaydedilmesine veya açılmasına izin verme kutusunu işaretleyin. Ayrıntılar için, Outlook Express 6’da Virüse Karşı Koruma Özelliğini Kullanma bağlantısındaki yazıyı okuyun.

Outlook Express 6, varsayılan ayar olarak, Güvenlik sekmesinde göz atabileceğiniz bazı koruma özellikleri sağlar (Sınırlı Bölge’de açılan HTML biçimli posta, sizin adınıza e-posta gönderen uygulamaların işlemi önceden size bildirmesi vb.).

Önemli not: Bu ayarların değiştirilmesi veya daha düşük bir güvenlik düzeyi sağlayacak biçimde düzenlenmesi bilgisayarınızı zararlı virüs saldırılarına maruz bırakacağından, Microsoft bu ayarlarda herhangi bir değişiklik yapmamanızı önerir.

Outlook Express’in eski sürümlerinde virüslere karşı herhangi bir koruma bulunmamaktadır. Outlook Express’i de içeren Internet Explorer 6.0’a terfi işlemi için ücretsiz uygulamayı buradan yükleyin.

4. Microsoft Outlook programında özel e-posta iletilerini şifreleme ile ilgili ayarları yapma.

E-posta şifreleme ve sayısal imza işlevini kullanın. Kişisel bilgilerin e-posta yoluyla güvenli biçimde yerine ulaşması için kullanılacak en iyi yol bunları şifrelemek ve sayısal imza eklemektir. Şifreleme işlevi iletinizi şifreli bir hale getirerek, gizlilik unsuru kazandırır. Sayısal imza ise iletinin sizin tarafınızdan gönderildiğinin bir onayıdır. Şifrelenmiş bir postayı, Gelen kutunuzdaki zarf simgesinin üzerinde bulunan kırmızı kurdeleli mühürden tanıyabilirsiniz. Şifreleme işleminin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılar için, Outlook Yardımı içinde “e-posta şifreleme” ye bakın..

Adım 5: Bir Güvenlik Duvarı Kurun

Güvenli bir sistem, sorunsuz bir kullanım demektir. Güvenlik duvarı adıyla bilinen sistemi kullanarak, bilgisayarınız ve Internet arasına önemli bir koruma kalkanı ekleyebilirsiniz. Bilgisayarlara Internet üzerinden saldırı yapanlar Internet’e bağlı bilgisayarları tarayarak, kırıp girebilecekleri bir “bağlantı noktası” ararlar. Güvenlik duvarları bir yandan bilgisayarınıza izinsiz erişimleri engelleyebilir, diğer yandan da giden veri akışını sınırlayabilir.

FBI ve Bilgisayar Güvenliği Enstitüsü (CSI) yayınladığı bir raporda, büyük çaplı kuruluşların yüzde 85’inin güvenlik açığı bulunduğunu açıklamıştır. Sizin böyle bir tehlikeye maruz kalmanız gerekmiyor.

Bilgisayarınıza izinsiz erişimleri engelleyebilirsiniz

Bilgisayar saldırganları; mali kayıtlarınız, parola dosyalarınız gibi özel bilgilerinize erişmenin yanında, bilgisayarınızı kullanarak:

Güçlü bir Web sitesine karşı, hizmet dışına atma (DoS) saldırıları düzenleyebilir. Bilgisayarınızın denetimini bir kez ele geçirdikten sonra, ele geçirdiği yüzlerce, hatta binlerce diğer bilgisayarla birlikte bilgisayarınızı aynı anda siteye yönlendirerek, aşırı yüklenmeden dolayı sitenin çökmesine neden olabilir.

Yasal olmayan bir şekilde yazılım dağıtabilir. Sabit diskinizde belirli bir alanı ele geçirdikten sonra, diğerlerinin de bilgisayarınıza bir “warez” sitesi olarak erişmelerine ve korsan olarak üretilen eğlence ve ticaret uygulamalarını yüklemelerine olanak verir.

DSL veya kablolu modemin ne gibi bir tehlikesi vardır?

Bir DSL veya kablolu modem yoluyla “sürekli bağlantıda” iseniz, bilgisayarınız sabit bir hedef olduğundan tehlike sizin için daha büyüktür. Örneğin, çevirmeli ağ bağlantısı kullandığınızda, bilgisayarınıza her bağlantıda farklı bir ağ adresi verilir; ancak DSL veya kablolu modem kullanarak “sürekli bağlantıda” olduğunuzda, ağ adresiniz sabit olur. “Sürekli bağlantıda” olmak, bilgisayar adresinizin saldırganlar tarafından kullanılabilmesi olasılığının artması anlamına gelir. “Ortak kablo kullanma” yönteminde de önemli tehlikeler vardır. Bir güvenlik duvarınız yoksa, çevrenizde oturan ve aynı kablolu hizmeti kullananlar bilgisayarınıza erişebilirler.

Güvenlik Duvarları İçin Denetim Listesi

Güvenlik duvarları, evlere kurulan alarm sistemleri ile aynı caydırıcı etkiye sahiptir. Saldırgan genellikle daha kolay bir hedef aramak üzere başka bir yere gider.

1. Bir güvenlik duvarı seçme

Üç çeşit güvenlik duvarı vardır. Kişisel (veya yazılım) güvenlik duvarı ev kullanıcıları için en uygun olan güvenlik duvarıdır.

Kişisel (veya yazılım) güvenlik duvarları. Maliyeti, bilgisayar başına 0-50 A.B doları arasındadır. Microsoft® Windows® XP sürümü yerleşik bir güvenlik duvarı içerir: Internet Bağlantısı Güvenlik Duvarı (ICF).

Donanım yönlendiriciler. Tam bir güvenlik duvarı olmasa da, yönlendirici donanım, bilgisayarınızın adresini ve bağlantı noktalarını yabancılara karşı gizleme işlevini yerine getirir. Maliyeti, dört bilgi işlem aygıtı bağlayabileceğiniz “4 bağlantı noktalı yönlendirici” için 100 A.B doları’nın altındadır.

Donanım güvenlik duvarları. 400 A.B doları’ndan başlayan fiyatlarla, yönetimi daha zor olan donanım güvenlik duvarları birden fazla bilgisayar kullanan işyerleri için daha uygundur. Microsoft Windows için tasarlanan güvenlik duvarları hakkında bilgi almak istiyorsanız Windows Kataloğu’na göz atın. Windows XP’de en iyi verimi alabilmeniz için Windows İçin Tasarlanmıştır amblemi’ni taşıyan ürünleri tercih edin.

2. Güvenlik duvarınızı yönetme

Aşağıdaki iki adımı her ay uygulayarak güvenlik duvarınızın güçlü kalmasını sağlayabilirsiniz:

Yazılım güncellemeleri olup olmadığını araştırın. Güvenlik duvarını aldığınız satıcının Web sitesine giderek, güncellemelerin size bildirilmesi için kayıt yaptırın. Windows XP veya Windows ME kullanıyorsanız, bu adımı atlayabilirsiniz (Internet Bağlantısı Güvenlik Duvarı’nın (ICF) yazılım güncellemesi otomatik olarak yapılır). Yüklemeniz istendiğinde kabul edin. (Bkz.: Yazılımınızın Sürekli Olarak Güncel Kalmasını Sağlayın denetim listesi)

“Günlükleri” gözden geçirin. Güvenlik duvarınızın kaç saldırıyı geri çevirdiğini öğrenin.

“Her zaman açık” özelliğini kapatın. DSL veya kablolu modem sahibi iseniz, çevrimiçi olmanız gerekmediğinde bağlantınızı kesin.

Güvenlik duvarının birincil amacı bilgisayarınıza izinsiz yapılan erişime izin vermemektir. Bilgisayarınızdan bazı Web sitelerine erişimi de denetim altında tutmak istiyorsanız (örneğin, çocukları uygun bulmadığınız çevrimiçi içerikten korumak için), Microsoft Internet Explorer Web tarayıcınızdan ayarları değiştirebilir ve/veya çevrimiçi bir süzgeç hizmeti kullanabilirsiniz.

Adım 6: Güçlü Parolalar Oluşturun

Bir cüzdan kaybetme örneği “kötüye kullanma” eylemini anlamanıza yardımcı olabilir: “Tanımadığınız biri sizin kimlik kartınızı kullanıyor ve yaptığı işleri sizin adınıza yapıyor”. Bunu bilgi işlem dünyasına uyarlayalım: Bir kişi parolalarınızı ele geçirir, bilgisayarınıza veya çevrimiçi hesaplarınıza oturum açabilirse, sizin sayısal kimliğinizi kullanarak, tüm masraflarını sizin ödeyeceğiniz eylemlerde bulunabilir.

Parolalarınız Başkalarının Eline Geçerse Neler Olabilir?

Birisi parolalarınızı ele geçirirse aşağıdakileri kolayca yapabilir.

Bilgisayarınızdaki bilgilere (mali kayıtlarınız, e-posta iletileriniz, saklanan parola listeleri, özel bilgiler vb.) erişebilir.

Yeni hesaplar açarak istediği gibi alışveriş yapabilir.

Posta adresinizi değiştirerek satın aldığı her şeyin ve faturaların kendisine gönderilmesini sağlayabilir.

Banka hesabınızdan para çekebilir.

Hisse senedi alıp satabilir.

Borç ve ipotek için başvuru yapabilir.

Çevrimiçi sohbetlere ve diğer etkinliklere (örneğin, müzayedeler) sizin adınızı kullanarak katılabilir.

Parolanızı evinizin ve sahip olduğunuz eşeyin (sosyal konumunuz dahil) anahtarı gibi düşünün.

Parolanızın çalınmış olabileceğini nasıl anlarsınız?

Hesaplarınızda olağandışı bir durum gözünüze çarptığı veya aylık faturanız ya da banka hesap dökümünüz gelmediği takdirde; bu, başka birinin sizin parolanızı kullanarak çevrimiçi hesaplarınıza girmiş olduğu anlamına gelebilir. Kimliğinizi çalan kişi sizin posta adresinizi değiştirmişse, alışveriş yaptığı bir yerden size bir telefon gelene kadar ortada bir sorun olduğunu anlayamayabilirsiniz.

Parola Koruma İçin Denetim Listesi

Saldırganlar parolaları bulabilmek için “sözlükleri” ve parola olabilecek binlerce kalıbı kısa sürede tarayarak ipuçları arayan diğer yazılım araçlarını kullanırlar. Tahmin edilmesi zor parolalar oluşturup, bunları dikkatli biçimde saklayarak ve hesaplarınızı gözden geçirerek kendinizi koruyabilirsiniz.

Çevrimiçi olarak alışveriş yapıyor veya işlemler gerçekleştiriyorsanız, ücretsiz bir Microsoft® .NET Passport alarak tüm ilgili sitelerde tek bir kullanıcı adı ve parolası kullanabilirsiniz.

1. Bir parolanın güçlü olmasını sağlayan nedir?

Önemli olan, sizin hatırlayabileceğiniz ancak başkalarının tahmin edemeyeceği bir parola oluşturmaktır.

Parolanızın aşağıdaki özelliklere sahip olmasına dikkat edin:

En az yedi karakter içermelidir, ne kadar uzun olursa tahmin edilmesi o kadar güç olur (Microsoft Windows® 2000 ve Windows XP parolaları 128 karakter uzunluğunda olabilir)

Büyük ve küçük harfler, sayılar, simgeler içermelidir

İkinci ile altıncı karakter arasında en az bir adet simge bulunmalıdır

En az dört farklı karakter olmalı, tekrarlar bulunmamalıdır.

Rasgele seçilmiş harfler ve sayılardan oluşmuş gibi görünmelidir

Aşağıdakileri kesinlikle yapmayın:

Parolanızda oturum açma adınızın HERHANGİ BİR BÖLÜMÜNÜ kullanmayın.

HERHANGİ bir dilde anlamı olan bir kelimeyi veya adı kullanmayın

Benzer harfler yerine sayılar kullanmayın

Eski parolanızın herhangi bir kısmını yeniden kullanmayın

“klmno” ve “34567″ gibi ardışık harfler veya sayılar kullanmayın

Klavyede yan yana bulunan harfleri kullanmayın (örneğin, “asdfg”)

2. Parolalarınızı saklama

Bir çok kişi parolalarını bir kağıda yazar ve monitöre yapıştırır veya bilgisayarın yanındaki masasının çekmecesine koyar. Parolanızı:

Yalnızca siz bilin.

Herhangi bir yere yazmayın.

Herhangi bir kişiye söylemeyin.

Parolanın koruduğu bilgilerin ne kadar değerli olduğunu düşünmeden “parolamı hatırla” özelliğini kullanmayın.

Microsoft .NET Passport ile ilgili bilgilerinizi bilgisayarda saklamayın.

Çok önemli bilgileriniz (mali Web siteleri vb.) için farklı parolalar, daha az önem taşıyan unsurlar (çevrimiçi dergiler vb.) için farklı parolalar oluşturun.

Parolanızı en az altı ayda bir değiştirin. Windows XP parolalar için bir son kullanma tarihi ayarlar. Windows XP’de parolalarınızı sıfırlama hakkında bilgi için buraya göz atın.

Parolanızı bir kişiye mutlaka söylemeniz gerekiyorsa, en kısa zamanda yeni bir parola oluşturan.

3. Hesaplarınızı, banka hesabınızı ve sosyal konumunuzu gözden geçirme

Başka bir kişinin sizin yerinize bazı etkinliklerde bulunmadığından emin olmak için:

Hesaplarınızı çevrimiçi olarak sık sık gözden geçirerek, izniniz olmadan yapılmış herhangi bir işlem (çevrimiçi olarak kredi kartından alışveriş, ortak fon aktarımı, banka hesabından para çekme işlemleri vb.) olup olmadığına bakın.

Aylık olarak postanıza gelen hesap dökümlerini gözden geçirerek, izniniz olmadan yapılmış herhangi bir işlem olup olmadığına bakın.

Postanıza gelmesi gereken aylık hesap dökümü gelmediyse, hesabın bulunduğu kuruluşu telefonla arayın.

Adınıza açılmış yeni bir hesabın olup olmadığını anlamak için her yıl banka hesabınızı gözden geçirin.

Windows 2000 veya Windows XP Professional kullanıyorsanız, Olay Günlüğü’nü sık sık gözden geçirerek çevrimiçi olmanızın imkansız olduğu zamanlarda oturum açma işlemi bulunup bulunmadığına bakın.

Adım 7: Belirli Aralıklarla Güvenliği Gözden Geçirin

Yeni bir araç (bu rüyalarınızın otomobili olabilir, bir bisiklet olabilir veya tekne olabilir) satın aldığınızda, bakımını da yapmanız gerektiğini bilirsiniz. Aracınızın sizi istediğiniz yere güvenli bir şekilde götürebilmesi için belirli zamanlarda yağın değiştirilmesi, hava filtresinin yerine yenisinin konması, tekerleklerin ayarlanması vb. gerekir. Bilgisayarınızı güven altına almak ve gizlilik haklarınızı korumak da hemen hemen aynı şeydir; “bir defalık” düzeltme değil, sürekli bir bakım gerektirir.

“Güvenli Kullanım” Alışkanlığı Edinme

Her hafta, yalnızca birkaç dakika ayırarak, güvenli bir kullanım için gereken alışkanlıkları edinebilirsiniz. Şimdi hemen aşağıdakileri uygulayın:

Yazılım ürünlerinizle ilgili güncel bilgiler almak için bunları kaydettirin.

Otomatik güncelleme ve bildirim hizmetinden yararlanmak için kaydolun.

Görevleri otomatik olarak çalışacak biçimde ayarlayın (virüs taramaları, güncelleme bildirimleri, sistem bakımı vb.).

Yıllık bakımların yönetimini daha rahat yapabilmeniz için bir hatırlatma sistemi kullanın.

Bakım Zamanını Programlama İçin Denetim Listesi

Hiçbir yağ filtresini hayatınız boyunca kullanamayacağınızı bilirsiniz. Bu örneğe benzer biçimde; haftalık, aylık ve altı aylık bakım programları yapın.

1. Gerektiğinde

Yazılım yayımcıları yazılımlarınızla ilgili bir düzeltme eki çıkardığında, bundan haberdar edilmeniz için kaydolun. (Bkz.: Yazılımınızın sürekli olarak güncel kalmasını sağlayın denetim listesi.)

Yeni yazılımları kaydettirin. Yazılım yayımcıları herhangi bir düzeltme eki ve güncelleme çıkardıklarında sizi haberdar ederler. Sundukları diğer hizmetleri de alabilir veya reddedebilirsiniz.

Ücretsiz Microsoft® Windows® Önemli Güncelleme Bildirimleri almak için kayıt yaptırın. Windows Güncelleme sitesini ziyaret edin.

Ücretsiz Microsoft ürün güvenliği bültenlerine abone olun. Deneyimli bir bilgisayar kullanıcısı iseniz ve Microsoft ürünlerinin güvenliği konusunda bültenler gönderilmesini istiyorsanız, ücretsiz Microsoft Güvenlik Bildirim Hizmeti’ne abone olun.

Yazılım güncellemelerini zaman kaybetmeden yükleyin.

2. Haftada bir

Aşağıdaki görevleri yerine getirmek için haftada bir gün belirleyin:

Dosyalarınızın yedeğini alın ve bilgisayarınızdan ayrı bir yerde saklayın. Sık sık yedek almanın yararı vardır. Yanlışlıkla bir dosyanın silinmesine, donanım hatalarına, bilgisayar saldırganlarının ve zarar veren yazılımların etkilerine karşı korunma sağlar.

Daha güçlü saldırılar ise sabit diskinize zarar verebilir, virüs bulaştırabilir ve önemli kişisel bilgilerinizi kaybetmenize yol açabilir. Verilerinizin haftada bir yedeğini alırsanız, önemli dosyalarınızı, bilgisayar ayarlarınızı ve sevdiklerinizin, önemli olayların fotoğrafları gibi bir daha bulamayacağınız önemli sayısal ortamlarınızı kaybedebilirsiniz.

Değerli sayısal ortamlarınızı depolamak için ayrı bir depolama aygıtı (taşınabilir, harici sürücü donanımı ve/veya bir CD oluşturucu vb.) satın alın ve şu adımları uygulayın:

Yeni yazılım programlarını ve güncellemeleri yüklemeden önce verilerinizin yedeğini mutlaka alın.

Diskin zarar görmesi veya virüs bulaşması tehlikesine karşı en az iki adet depolama diskini dönüşümlü olarak kullanın. Etiketin üzerine yedekleme tarihini yazın.

Yedekleme işleminden sonra, yedeklediğiniz diskin okunabilir olup olmadığına bakın.

Yedeklediğiniz diskleri bilgisayarınızdan ayrı bir yerde saklayın. Diskte, kaybettiğiniz anda bir daha bulamayacağınız türden bir içerik varsa, yanmaz bir kutuda veya güvenli başka bir kutuda saklayın. Microsoft Windows için tasarlanmış depolama donanımları ve araçları hakkında bilgi için, Windows Kataloğu’na göz atın. Windows XP’den en iyi verimi alabilmeniz için Windows İçin Tasarlanmıştır amblemi’ni taşıyan ürünleri tercih edin.

Dosyalarınızı virüse karşı koruma yazılımınıza inceletin. Koruma yazılımınızı haftada bir tarama yapacak biçimde ayarlayın. Yazılım; veri dosyalarını, yürütülebilir dosyaları ve sistem dosyalarını inceler. Herhangi bir virüs bulunursa, koruma yazılımı ya bunu dosyadan kaldırarak dosyayı temizleyecek, ya da bunu yapamıyorsa dosyanın kullanılmasını önlemek için sistemden tecrit edecektir. Virüs temizleme konusunda daha fazla bilgi için, koruma yazılımınızı aldığınız satıcının Web sitesini ziyaret edin.

Sık sık yazılım ve virüs kayıt dosyası güncellemelerinin olup olmadığını araştırın. Otomatik güncelleme veya bildirim hizmetinden yararlanmadığınız diğer yazılım programları için, ilgili yazılım yayımcılarının Web sitelerini ziyaret edin. (Bkz.: Virüse Karşı Koruma Yazılımları Kullanın denetim listesi ve Yazılımınızın Sürekli Olarak Güncel Kalmasını Sağlayın denetim listesi.)

3. Altı ayda bir

Evinizde yaptığınız ilkbahar ve sonbahar temizlikleri gibi, şimdi de yapılacaklar listenize bilgisayar temizliğini ekleyin:

Parolalarınızı değiştirin. Devamlı aynı parolanın kullanılması başkalarının parolanızı öğrenebilme olasılığını arttıracaktır. (Bkz.: Güçlü Parolalar Oluşturun.)

Virüse karşı koruma aboneliğinizin geçerli olup olmadığına bakın. Bunu bir otomobil sigortası gibi düşünebilirsiniz. Zamanını geçirmeyin.

Durumunuzu yeniden gözden geçirin. Bilgisayarınızı kimin kullandığına, nasıl kullandığına veya Internet sistemindeki yeni tehditlere bağlı olarak, güvenlik ve gizlilik konusunda yeni önlemler almanız gerekebilir. (Bkz.: Maruz Kalabileceğiniz Tehlikeleri Belirleyin denetim listesi ve Ayarlarınızı Gözden Geçirin denetim listesi.)

4. Devamlı hatırlama

Bu görevleri yerine getirmeyi hatırlamanıza yardımcı olmak üzere uygulayabileceğiniz birkaç adım vardır:

Gerektiğinde kolayca erişebilmeniz için bu Web sayfasını Sık Kullanılanlar listenize ekleyin. Yapmanız gereken, ekranı sağ tıklayıp, sayfayı bir Sık Kullanılan öğesi olarak kaydetmektir.

Bu belgeyi bir dosyaya kaydedin ve bir yazıcıdan dosyanın çıktısını alın. Bu basit ancak etkili teknik çoğu insanın işine yaramaktadır. Yazıcıdan çıktısını aldıktan sonra bilgisayarınızın yanına, görebileceğiniz bir yere asın. Not: Yazdırmadan önce, görevleri uygulamak istediğiniz tarihleri de ekleyin.

Masaüstünde bu sayfanın kısayolunu oluşturun. İşlerinizi planlamada ve yapmanız gerekenleri hatırlamak için masaüstünüzü kullanıyorsanız, bu etkili bir yoldur. Yapmanız gereken yalnızca sağ tıklatmak ve bir kısayol oluşturmaktır.

Size hatırlatması için Microsoft Outlook® Görev işlevini kullanın. Yapılacak şeyleri planlamada Outlook’u düzenli olarak kullanıyorsanız, önerilen bakım denetim listesini kullanımınıza en uygun hale getirmek için iyi bir yöntemdir. Haftalık, aylık ve altı aylık görevleri gerçekleştirmeyi istediğiniz tarihleri seçin ve kaydedin.

Uzmanlar, olumlu alışkanlıklar kazanmanın en önemli kısmının yeni görevlerin yapılacağını “alışkanlık haline gelene kadar” kendimize hatırlatmak olduğunu söylerler.

Hic kimse size %100 garanti guvenli internet hizmeti sunamaz, Dolayisi ile bilgisayarinizi gelecek tehditlere karsi hazirlikli tutmalisiniz. Bilgisayarinizi yapilacak ataklar su sekilde olabilir. Virusler: Bilgisayariniza belirli amaclara yonelik istenmeyen programlarin yuklenmeye calisilmasi amaci ile bilgisayariniza sokulan bir programdir. Viruslerin bilgisayarinizi altust edenleri var iken tehlikeli olmayanlari da vardir. bilgisayarlara da yayilabilirler. Virusler dosyalara ve programlara bulasarak bunlarin icine gizlenerek cogalir, viruslu bir dosyanin ve programin yuklenmesi ve kullanilmasi ile aktif hale gelirler. Toplam bilinen 600 Bin civari virus vardir, ve her ay ortalama 100 yeni virus ortaya cikar.

Virusler

insanlardanki virusler gibi kendini kopyalayarak cogalabilirler ve diger

bilgisayarlara da yayilabilirler. Virusler dosyalara ve programlara bulasarak

bunlarin icine gizlenerek cogalir, viruslu bir dosyanin ve programin yuklenmesi ve

kullanilmasi ile aktif hale gelirler. Toplam bilinen 600 Bin civari virus vardir, ve her

ay ortalama 100 yeni virus ortaya cikar.

Spam E-mails: Internet uzerinden bedava reklam olanagi sagladigi icin bircok

kurulus tarafindan kullanilir. Peki Spam cilar email adresinizi nasil alir. En cok

kullanilan method, spamcilar uyesi oldugunuz email gruplarindan veya emailinizi

biraktiginiz diger sirketlerden email listelerini satin alinmasidir. Bugun $100

dolara 11 milyon internet kullanicisinin email adresini satin alabilirsiniz.

Ne yazikki spamlardan kurtulus yolu yoktur. Fakat emailinizin Spam sirketleri

tarafindan ele gecirilmesine engel olmak icin dikkat etmeniz gereken bazi seyler

vardir. Spam sirketleri genellikle yahoo veya google un kullandigi arama motoru

programi kullanarak interneti tarar (Crawl). Eger sizin emailiniz bir internet

sitesinde (genelde forum sitelerinde) ise onlar tarafindan eninde sonunda bulunur.

Bundan soyle kurtulabilirsiniz, mesela email adresiniz serdar@amerikadakiturk.com

ise bunun yerine internet uzerinden emailinizi yazarken ” serdar AT

amerikadakiturk DOT com ” boylelikle insanlar tarafindan anlasilabilir ve arama

motorlari tarafindan farkedilemez. Bir baska tavsiye, biri ozel digeri genel olmak

uzere iki email adresiniz olsun, akrabalariniza ve arkadaslariniza ozel emailinizi

verirken diger isler icin genel bir email adresi aliniz.

Adware: Ozellikle robots veya bots olarak bilinen bir cesit virustur. Bilgisayariniza

bulasarak ozellikle internette dolasirken surekli istenmeyen pop-up larin

cikmasina sebep olur. Internet browser ininizin ozelliklerinden faydalanarak

ortaya cikan adware ler tehlikesizdir fakat rahatsiz edicidir.

Eger bilgisayarinizin performansi azaldiysa, surekli pop-up lar cikiyorsa,

homepage’niz degisiyorsa, ve surekli search engine sonuclari cikiyorsa

karsiniza o zaman bilgisayarinizda Adware vardir demektir. Ozellikle muzik, video,

resim bulunan ve “tracking cookie” almak zorunda kaldiginiz sitelerde bulunur.

Pop-up lardan kurtulmanin en kolay yolu google toolbar yuklemektir.

Spyware: Bilgisayariniz ile yapmis oldugunuz isleri takip etmek icin veya

bilgilerinizi elde etmek icin kullanilan bir baska bot cesidi virustur. Spyware ler sizin

kimliginiz, sifreleriniz, kredi karti numaralariniz gibi size ozel bilgilerin elde

edilmesi icin kimlik hirsizlari tarafindan bilgisayariniza sokulur. Spyware kotu

niyetli kisiler tarafindan kullanildigi icin oldukca teklikelidir.

Unauthorized Access veya Hackers : Sizin isteginiz disinda bazen virusler veya

Spyware bazen de dogrudan network ile sizin bilgisayariniza ve dolayisi ile kisisel

bilgilerinize birinin ulasmaya calismasidir. Bu kisiler bilgisayarinizdaki butun

bilgilere ulasabilir hatta bilgisayara zarar verici programlari (bilgilerinizi silebilir,

programlari bozbilir, harddiske format atabilir) calistirabilirler.

Peki Ne Yapmaliyiz?

Ozellikle kisisel bilgisayarlarina yonelik birkac bilinmesi gereken onemli nokta

asagida belirtecegim. Eger sirkette internet kullaniyorsaniz onlar icin ayri prosedur

vardir. Ev bilgisayar kullanicilarinin yapmasi gerekenler

MacAfee Virus Scan veya Symanted Norton Anti-virus programini satin alip

bilgisayariniza yukleyiniz. Bunun yaninda McAfee Kisisel Firewall veya Symantec

Norton Internet Security programlarini da kullanabilirsiniz. Bu programlari

kullanirken, netshield ozelliginin acik oldugundan emin olun. Netshield

bilgisayariniza gelen her turlu bilgiyi ve paketi aninda tarar ve eger bilgisayariniza

zararli olabilecek bir paket ise durdurup size haber verir.

Hemen hemen hergun yeni ve daha tehlikeli virusler ortaya cikiyor, virus

programlari ve internet security programlari da bunlarla basa cikabilecek yazilimi

hazirlayip sizden update etmenizi bekler. Genelde otomatik update acik ise o

zaman programi her calistirdiginizda kendisi yeni bir update varmi diye arastirir ve

size haber verir, eger otomatik update iniz acik degilse sizin surekli kontrol edip virus

tanimlarini iceren database nizi update etmeniz gerekecektir.

Adare, Spyware ve Unauthorized Access durumlarindan kurtulmak icin

oncelikleyapmaniz gereken bir Firewall programi sahibi olmaktir.

Bilgisayarinizdaki herturlu aktiviteyi size ileten bu program yeni Windows

Explorer ‘in kendi icinde de vardir. Fakat internetten free bulabileceginiz Sygate

Firewall gibi cok etkili bir program ile bilgisayarinizda olup biten herturlu aktiviteyi

gozlemleyebilirsiniz.

Bunun yanindan Adware ve Spyware taramasi yapabileceginiz ve bu zararli

dosyalari silebileceginiz bir program yuklemelisiniz. McAfee veya Norton bu isi

yapan secenekleri var iken en onde gelen Adware programi free download

edebileceginiz Lavasoft un Adaware programidir,

http://www.lavasoftusa.com/software/adaware.

Microsoft hala mukemmel degildir, yabancilarin sizin bilgisayariniza girmesine

sebep olacak hatalara sahiptir. Bunun icin Microsoft zaman zaman security patch

yayinlayarak bu yollari kapamaya calismaktadir. Bilgisayarinizi ne zaman almis

olursaniz olun, Windows u yukledikten sonra Microsoft un sayfasindan Security

Patch lari bilgisayariniza yuklemeyi unutmayin.

Kullandiginiz programlara dikkat edin. Mesela bircok taninmis CAD programi

var iken hic duymadiginiz ve ucuz diye aldiginiz program size kurulmus bir tuzak

olabilir. Kendi elinizle bilgisayariniza virus bulastirmis olursunuz. Bunun yaninda

ozellikle virus, adware veya spyware temizleme programi diye yuklemis oldugunuz

program virusu ureten kisi tarafindan da yazilmis olabilir. Onun icin sadece

bilinen ve emin oldugunuz programi yukleyin. Emaillerle gelen “free adware,

spyware check”, “free software”, “free windows office”, “Autocad 50% OFF”

gibi mailleri acmadan hemen silin.

Broadband Internet : Eger Broadband internet kullaniyorsaniz, unutmayiniz ki

siz interneti kullanmiyorken bilgisayariniz bagli oldugu zaman internet durmuyor.

Birseyler geliyor birseyler gidiyor. Firewall iniz var ise bu aktivitelerden haberdar

olursunuz. Eger interneti kullanmiyorsaniz, bilgisayar kullaniyorsaniz sadece, o

zaman yapilacak en iyi sey modemin fisini cekmektir. “stand by” hali interneti

durdurmaz.

Acmamaniz Gereken Dosya Uzantilari: Dikkat etmeniz gereken en onemli dosya

tipleri, exe, com, dll, jpg, gif, ocx dir. Bu uzantiya sahip dosyalari bilgisayariniza

indirirken cok dikkatli olunuz, kaynagindan emin olmadiginiz ozellikle, exe, com,

ve dll uzantili dosyalardan uzak durunuz.

Bazi basit Text dosyalari da zararli olabilir, ozellikle reg, vbs, js, bat, cmd uzantili

dosyalar zararli bilgiler tasiyabilir. En son virus programlari sadece bu virusleri

bulup yokedebilir. Bazen bilgisayarinizin sistemi icin gerekli olan bir dosyanin icine

virus veya zararli programlar saklanabilir.

Virusler en cok emailler ile yayilir: Dikkat etmeniz gereken uzantilar, gif, bmp,

jpg, cmd, bat, js, vbs, ocx, dll. Nereden geldiginiz bilmediginiz emaillerle gelen bu

uzantiya sahip dosyalari kesinlikle acmayiniz. Yahoo email gibi buyuk email sirketleri

ekleri once belirli bir bolgede virus taramasina tabi tutar, sonra acmaniza izin verir.

Ama yine de bircok diger email sirketleri boyle bir tarama yapmadiklari icin yine de

bilmediginiz kisilerden gelen hicbir mailin uzantisini acmayiniz.

Ayrica emailinizin ozelliklerine girerek eklerin onceden gorulmesini saglayan

preview secenegini kaldiriniz.

Bazen gelen emaillerden oldukca mantikli bir yazinin ardindan sizi bir linke veya

dosyaya daha fazla ayrintili bilgi icin yonlendirirler, yine eger kimden geldigini

bilmiyorsaniz asla bu linklere veya dosyalara tiklamayiniz.

Onemli belgelerinizi haftada bir backup yapmaniz yararli olur. Ayrica

sisteminizi bastan kurmaniza yarayacak system disk inizi ve diger onemli

programlarinizi belirli biryerde saklayiniz.

Eger Bilgisayariniz Garip Davranmaya Basladiysa? Eger network iseniz

hemen bilgisayarinizin network ile iliskisini kesiniz. Virus tarama programlarini

kullanarak tarama yapiniz, ama virus sizin virus tarama programiniz daha yeni ise

program yararli olmayabilir. Dolayisi ile bu durumda CD’den programin en son

versiyonu ile tarama yapmak daha iyi olur. Bunlarin yaninda AdAware veya

anti-spyware programlari da bulup tarayarak problem dosyayi bulup

yokedebilirsiniz. Virusun bulastigi programlari tekrar yuklemeniz yararli olacaktir.

Emin olmak icin tarama programlarini defalarce kullanin.

Ozetle

Guvenilir internet yoktur dolayisi ile,

1. Email eklerinia asla acmayiniz.

2. Antivirus programi kullanin ve surekli guncelleyin

3. Firewall kullanin

4. Windows u surekli guncelleyin

5. Bilmediginiz veya az taninmis programlari yuklemeyiniz.

Türkiye’nin 81 ilinde internet erişimi sağlayan TTNet, tertemiz internet dönemini başlatıyor. TTNet’in ücretsiz sunduğu, kurulumu ve kullanımı çok kolay olan “Aile Koruma Şifresi” ile çocuklar artık ailelerinin belirleyeceği zaman ve sınırlar içinde, sakıncalı sitelere girmeden İnternet’ten faydalanıyor.

Türkiye’ nin lider İnternet servis sağlayıcısı TTNet’in Türkiye’de “tertemiz İnternet” dönemini başlatan servisi “Aile Koruma Şifresi” ile aileler istedikleri kategorileri seçerek çocuklarını pornografi, uyuşturucu-alkol, şiddet, şans oyunları ve benzeri zararlı sitelerden uzak tutabilecek. Filtreleme işlemi, ürünün içinde önceden tanımlanmış olan kategorilere göre kolayca yapılabiliyor.

Ebeveynlere çocukları için güvenli bir İnternet ortamı sağlayan Aile Koruma Şifresi, İnternet erişimini süre olarak da kontrol altına alabiliyor. Tamamı Türkçe olan Aile Koruma Şifresi ile sadece İnternet’te gezinilen siteler değil, sohbet içerikleri de takip edilebiliyor. Dilerseniz, çocuğunuz engellenen bir siteye erişmeyi denediğinde size e-posta ile haber veriliyor.

Aile Koruma Şifresi ile;

Çocukların sakıncalı sitelere ulaşması ve sakıncalı kişilerle iletişime geçme olasılığı Filtreleme Özelliği sayesinde engellenebiliyor.

Günlük, haftalık İnternet kullanım süresi Zaman Denetimi sayesinde belirlenebiliyor; böylece çocukların derslerinden ya da sosyal hayattan geri kalmaması sağlanıyor.

Zaman Denetimi ve İçerik Filtreleme işlemleri, evde yaşayan her yaş grubuna hatta her çocuğa özel yapılabiliyor, ebeveynler ise dilediklerinde kendileri için bu şifreleri kaldırabiliyor.

TTNet’in tüm ADSL müşterilerine ücretsiz sunduğu, kurulumu ve kullanımı çok kolay olan Aile Koruma Şifresi’ni http://www.ttnet.net.tr’den/ indirip kullanmaya başlayabilirsiniz.

SPAYWARE (CASUS YAZILIM), ADWARE (REKLAM PENCERELERİ), TROJAN VE HİJACKING (BROWSER HIRSIZLIĞI) NEDİR? KORUNMA VE TEMİZLENMESİ Adware (Reklam Pencereleri) : Bilgisayarınızın ekranında reklam pencereleri açan bir yazılımdır. Siz internette olmasanız bile anlaşılmaz bir şekilde ekranınızda beliriverirler. Spyware : Sizin bilginiz ve izniniz olmadan şahsi bilgilerinizi üçüncü kişilere gönderen bir yazılımdır. En basitinden, sizin internette dolaştığınız web siteleri hakkında bilgi veya size ait kullanıcı adı ve şifreleri içerebilir. Bilgisayarınız spyware’den mi etkilendi? Asıl sorunun çoğu kullanıcının her iki yazılım türünün de bilgisayarlarında performans düşüşlerine sebebiyet verdiğini düşünmesidir. Örneğin; İnternet Explorer artık düzgün çalışmaz, bilgisayar daha sık kilitlenir veya bariz bir şekilde yavaşlar. Aslında spyware’i bir bilgisayardan silmek, bulaşmaması için koruyucu tedbir almaktan daha zordur.

Adware ve spyware genellikle makinenize şu iki metottan biriyle kurulurlar;

1. Kendisini kuracak olan bir linke sizin fareyle tıklayarak sizin kandırılmanız sonucunda kurulur. Örneğin, makinenize spyware kurmaya çalışan bir web sitesi Windows Diyalog Kutusu (Windows İşletim sistemi, Word veya Excell’de bir dosya açmak, kaydetmek için açılan pencereler veya renk ayarları yada yazdırma penceresi gibi) benzeri bir pencereyi karşınıza açabilir. Ve sonra bu pencereyi siz “İptal” butonuna basarak kapatmak istediğinizde sizi kandırmış olur ve kendisini sisteme kurar. Bazen de boş bir pencereye sahte bir başlık çubuğu koyar ve siz bu pencereyi kapatmaya kalktığınızda spyware makinenize kurulmuş olur.

2. Kendisini içinde barındıran bir freeware (ücretsiz yazılım) programın kurulmasıyla bilgisayarınıza spyware kurulur. Örneğin siz ücretsiz bir dosya paylaşım programını (Badblue, IMesh, Kazaa, eDonkey, ICQ File Share gibi) bilgisayarınıza kurduğunuzda spyware gizlice sisteminize kurulmuş olur. Dosya paylaşım programları spyware’lerin taşınıp, kurulması için iyi bir aracı olabilirler.

Bilgisayarınıza kurulan spyware yazılımı size ait bilgileri karşı tarafa aktarır ve her an karşınıza çıkan reklamları bilgisayarınıza indirir. Sonra sizin anasayfanızın (İnternet Explorer’ı açtığınızda varsayılan sayfa olarak gelmesini istediğiniz sayfa) ayarlarını alıp götürür ve İnternet Explorer’a her girdiğinizde artık sizin istemediğiniz bir anasayfa karşınıza gelir.

Spyware ve adware’lara karşı korunma

Yardım almaksızın bunlarla başa çıkamazsınız. Hatta eski antivirüs programları adware’ları virüs veya worm (solucan) gibi düşünmediği için onlardan sizi koruyamaz. Öncelikle spyware ve adware’lar aldatıcı oldukları için istemeden siz kurulması için onlara izin verirsiniz. Onlar bir virüs gibi hareket etmezler, performansı düşürmekten başka bilgisayara zarar vermezler ve adres defterinizdeki adresleri alarak bir worm (solucan) gibi davranarak kendilerini çoğaltıp, yaymazlar. (Bazı tür adware yazılımları antiadware programlarını bozabilmektedirler.)

Ama her şeye rağmen durum daha iyiye gidiyor. Çoğu popüler antivirüs programları virüs taraması yanında adware ve spyware taraması da içermektedir. Örneğin, McAfee VirusScan, Norton AntiVirus 2004, ve Trend Micro PC-Cillin 2004’ün en son versiyonları şimdi bazı adware ve spyware’ları tarayabilmektedirler.

Ayrıca bazı İnternet Servis Sağlayıcıları (America Online (AOL), EarthLink gibi) adware ve spyware’dan nasıl korunacağına ilişkin tanıtım yapmaktadırlar. Fakat bu konuda avantajlı olabilmek için internet servis sağlayıcılarının en son sürümlerini güncellemeniz gerekmektedir.

İstenmeyen kurulumlardan korunma

Adware ve spyware yazılımlarını bilgisayarınıza kurmak isteyen firmalar sizin ücretsiz yazılım kurmadaki istekliliğinize ve saflığınıza güvenirler. Bu nedenle;

1. Kuracağınız programların adware taşımadığından emin olun: Kuracağınız freeware programların çoğu bu tarz programları içerir. Lisans sözleşmelerini dikkatlice okuyun. İlgili programın web sitesini dikkatlice kontrol edin. Haber gruplarına üye olarak kurmak istediğiniz freeware yazılımlar hakkında bilgi edinmeye çalışın. Eğer bütün bunlardan sonra kuracağınaz freeware yazılımın adware veya freeware bir program içermediğinden eminseniz belki o zaman kurabilirsiniz.

2. Adware ve spyware pop-up (aniden ekranda beliren) pencerelerinden korunmak için sisteminize bir pop-up bloklayıcı program kurun: Çoğu spyware’lar pop-up bir pencerede bulunan ve sizi aldatan bir linke tıkladıktan sonra kurulurlar. Bir pop-up bloklayıcı program kurun ve siz bu tür linklere tıklamak için artık kandırılmayacaksınız. Pop-up blocker programlarından birisi Google Toolbar ve bir diğeri de MSN Toolbar’dır. Windows Xp kullanıcısı iseniz sisteminize Service Pack 2’yi kurmanız gerekmektedir. Bu yama size pop-up blocker programı da dahil bir çok güvenlik eksikliğini giderici güncellemeleri yerine getirecektir.

3. İstemeden bir adware veya spyware kurmayın!: Zararsız gibi gördüğünüz bir linke tıkladığızda ve aşağıdaki gibi bir pencereyle karşılaştığınızda eğer yayımcıya güveniyorsanız veya adware yada spyware barındırmadığına inanıyorsanız yazılımı kurmak için “Yes” butonuna basabilirsiniz. Ama kuşkularınız varsa kesinlikle “No” butonuna basmanız gerekmektedir.

Figure 1: Only click Yes if you trust the publisher and want the software

Bilgisayarınızı kontrol edin!

Özellikle spyware ve adware için yazılmış bir program olan Ad-aware’i, Lavasoft’tan indirebilirsiniz. Eğer tarama sonucunda bilgisayarınızda bu tür programlar bulursa nasıl yok edebileceğinizi size göstermektedir.

Daha fazla anti adware ve spyware programını Spyware’dan korunma ve Yoketme linkinden bulabilirsiniz. Bu linkte ayrıca konuyla ilgili çeşitli faydalı makaleler de bulabilirsiniz. Bilgisayarınızı güvenli moda açıp, taramanızı bu moda gerçekleştirin!

Aşağıda spyware (casus yazılım) ile nasıl mücadele edilebileceği ve sizin ona karşı neler yapabileceğiniz anlatılmaktadır.

Browser çalınmasına karşı tedbirler:

1- Bir anti virüs programı kullanın ve kesinlikle güncelleyin

2- Kullandığınız anti virüs programının “otomatik koruma” özelliğinden faydalanın

3- Acil durumlar için bir anti-hijack (browser çalınmalarına karşı) yazılımı bulundurun

4- İnternet Explorer’ın güvenlik ayarlarını düzenleyin

5- Alternatif bir browser kullanmayı deneyin.

Hijacking (Browser çalınması): Kötü niyetli yazılımı kapsar ve sizin internet browserınızın ayarlarını değiştiren harici bir koddur. Genellikle sizin ilk açılış sayfanızın adresini değiştirir ve “sık kullanılanlar”a kendisini ekler ve içeriği güvenilmez olan sitelere sürekli olarak sizi yönlendirir. Çoğu durumlarda da sizin işletim sisteminizin registry entry (kayıt girişi) ayarlarını değiştirir. Bu da sizin, internet browser adres satırından gitmek istediğiniz sitenin adresini yazsanız bile yine istemediğiniz siteye ulaşmanıza sebep olur. Bu noktadan sonra siz bir anti adware programı indirmek için gerçekten güvenilir bir siteye gitmeye kalktığınızda bunu size artık yaptırmaz.

Çoğu web browser hırsızları bir web sayfasından gelen ActiveX scriptlerini çalıştırmak için İnternet Explorer’ın yeteneklerini kullanırlar. (ActiveX, Microsft firmasının COM teknolojisini kullanarak geliştirmiş olduğu ve çoğunlukla internette kullanılmak için geliştirilen programlara verilen addır. Terminolojik olarak aktif içerik, statik HTML sayfalarının aksine sunucuda bir programı çalıştıran içeriklerdir. ActiveX kontrolleri, işletim sisteminin web sayfasından doğrudan çalıştırdığı ses, resim, grafik, web formu gibi nesneleri içeren program parçacıklarıdır.) Genellikle bu zararlı programlar, siz belirli bir siteye eriştiğinizde kendilerini kurmak için açılan pop-up pencere vasıtasıyla hileyle elde edecekleri bir izne ihtiyaç duyarlar. Eğer siz kazara böyle bir izini sağlamış olursanız, İnternet Explorer sizin internet ayarlarınızı değiştiren bilgisayarınızdaki programı çalıştıracaktır. Bu zararlı yazılımların bazılarıysa kendilerini bilgisayarına kurmak için siz internette aktif olmamanıza rağmen İnternet Explorer’ın güvenlik açıklarını kullanabilir. Daha kötüsü bunlar sizin asla ekranınızda görmek istemediğiniz pop-up pencereden yüklenebilir.

Bunun önüne geçebilmek için İnternet Explorer ekranında “Araçlar=Tools” menüsünden “İnternet Seçenekleri…=Internet Options…”ni seçin. Karşınıza gelen pencerede “Güvenlik=Security” tabına tıklayın. Bu ekrandaki “Özel Düzey…=Custom Level…” butonuna basarak “Güvenlik Ayarları=Security settings” ekranına gelin. Bu ekranda “ActiveX denetimleri ve eklentileri=ActiveX Controls and plug-ins” satırını bulun. Bu kısımda alt başlık olarak “İmzasız ActiveX denetimlerini yükle=download unsigned Active-X controls” ve “Güvenli olarak işaretlenmemiş ActiveX denetimlerini başlat ve komut dizinlerinde kullan=initialize and script Active-X controls not marked as safe” satırları altındaki “Devre dışı bırak=disabled” seçeneğini işaretleyin.

Wes sayfasını çalan kişi (hijacker) sizin internete erişimde ana sayfayı ve İnternet Explorer’ın ayarlarını değiştirmeye ilaveten bilgisayarınızdaki Host (sunucu) dosyasındaki girişleri de değiştirir. Bu özel dosya doğrudan DNS adreslerini IP adreslerine çevirir. Bu nedenle bu dosyada meydana gelen değişim sonucunda siz browser’ın adres satırında ne yazarsanız yazın sizi doğrudan dosyaya yerleştirdiği adrese (herhangi bir firma veya adult siteler) yönlendirir.

Bazı hijecker’lar adware veya spyware’ları meşru bir programmış gibi bilgisayarınıza kurarak, Denetim Masası’nda Program Ekle-Kaldır penceresinde listeler. Browser çalma işi ne bir virüs yada ne bir adware olduğu için siz bilgisayarınızı kullanırken her şeyin farkında olmak zorundasınız. Onu durdurmayı, kendisini izleyen bir yazılıma bırakmak da çözüm değildir. Onlar gizli dosya kombinasyonu veya registry (kayıt) ayarlarını kullandıkları için siz onları silseniz bile tekrar kurulurlar.

Bu tür sorunlarla karşılaşmamak için siteminizi mutlaka güncel tutun. Bunu yapabilmek için Desktop’da Bilgisayarım ikonunun üzerine sağ tıklayarak açılan menüden Özellikleri seçin, karşınıza gelecek ekranda Otomatik Güncelleştirmeler tab’ını seçerek aşağıda, şekilde görülen seçenekleri siz de aynen uygulayın. Böylece sisteminiz sürekli güncel kalacak ve güvenlik açıkları böylelikle en aza indirilmiş olacaktır.

Browser’ın çalınması durumunda size yardımcı olacak anti hijack yazılımlarından olan Hijackthis veya CWShredder programlarını ücretsiz olarak indirip, web browser’ınızın eski haline getirilmesinde faydalanabilirsiniz.

Web browser hırsızlarının büyük hedefi olan İnternet Explorer’ı kullanmak yerine Mozilla gibi alternatif browser’lar düşünülebilir.

Trojan (Truva atı): iki kısımdan oluşan ve bilgisayarları uzaktan kumanda etme amacıyla yazılmış programlardır.

Bu programların birinci kısmı uzaktaki bilgisayarı kontrol etmeye yararken diger kısmı ise uzaktan yönetilecek bilgisayarla kontrol kısmı arasında bağlantı kurmasını sağlayacak açıklık yaratır. Yani bizim problemimiz trojan programının bilgisayarımızda açık port bırakan kısmıyla ilgilidir.

Bu program sayesinde Windows kullanmaya yeni başlayan bir insan bile bilgisayarınızda bir çok yetkiye sahip olabilir. Size ait verilere rahatlıkla ulaşabilir.

Trojanların bilgisayara bulaşmasını engellemek

Öncelikle hiç bir trojan siz izin vermediğiniz sürece sizin bilgisayarınızda çalışamaz. Öncelikle sizin yapmanız gereken temel şart şudur: Tanımadığınız kişilerden e-mail yoluyla gelen hiç bir dosyayı almayın. İş bununla kalmıyor. Bunun yanı sıra bir antivirüs programınız mutlaka olmalı ve kesinlikle sürekli update edilmelidir. Çünkü trojanlar, istenilen herhangi bir programın içerisine bulaştırılabildiği için siz farkında olmadan herhangi bir yerden yüklediğiniz program içinde bilgisayarınıza taşınır.

Özet olarak tanımadığınız kişilerden (genelde irc ortamında) herhangi bir dosya almayarak (özellikle sonu .ini ve .exe olarak biten dosyaları) ve de kaliteli bir antivirus programı ve firewall programı kurarak trojan tehlikesini büyük ölçüde atlatmış olursunuz.

Eğer siz bilgisayar kullanıyor ve internete çıkıyorsanız mutlaka antivirüs programları ve nasıl update edileceği konusunda makale okumanız, bir-kaç araştırma yapmanız gerekmektedir.

NOT: Antivirüs programları genelde yeni çıkan trojan ve virüsleri tanımazlar. Bu yüzden kurduğunuz antivirus programının web sayfasını düzenli olarak ziyaret edip programınızı update etmeyi unutmayın.

Bilgisayarda trojan olup olmadığını anlamak

Bunu anlamanın bir çok yolu vardır. Örneğin bilgisayarımızda kontrolümüz dışında çalışmalar oluyorsa: İnternetteyken siz herhangi bir işlem yapmamanıza rağmen bilgisayarınız bir şeyler yüklemeye devam ediyor, cd kapağınız açılıp kapanıyor, fare imleciniz isteğinizin dışında hareket ediyor, ekranınıza resim veya yazılar geliyorsa… Yani bilgisayarınızda sizin kontrolünüz dışında herhangi bir olay gerçekleşiyorsa “bilgisayarınızda trojan vardır” diyebiliriz ama yine de bu kesindir diye bir yargıya varılamaz.

Anti Trojan Programı kullanmak

Bir anti trojan programıyla bilgisayarınızı taratarak trojanları bulabilirsiniz. Ancak genelde yeni çıkan trojanlar bu tip programlarla bulunamıyor. Bu yüzden sürekli olarak programı resmi web sayfasından update etmekte yarar var.

Bilgisayarınızda Başlat (Start) tuşundan Programlar (Programs), oradan da Başlangıç (Startup) satırına ulaştığınızda, bilgisayarınızın açılışıyla birlikte çalışan programları görürsünüz. Eğer burada bizim kurmadığımız herhangi bir program varsa, bu program bir trojan olabilir.

Diğer ve en kesin yöntemlerden birisi ise dos moduna geçip (siyah ekran diye tabir edilen) komut satırında “ntstat –a” yazmaktır. Bu komut sizin bilgisayarınız internette kimlerle, hangi porta bağlı olduğunu gösterir. Eğer bu program bilgisayarınızda çalışmıyorsa herhangi bir problem yok demektir. Eğer 0.0.0.0:12345 gibi bir sonuç veriyorsa bilgisayarınızda “netbus” isimli bir trojan vardır. Bu trojan bilgisayarınıza bağlanmak için 12345 portunu kullanır. Bunun gibi daha birçok port üzerinden çalışan trojanlarla karşılaşmak mümkündür.

Back Orifice 2000, Netbus, GirlFriend, WinCrash, Hack ‘A’ Tack, Bla, Donald Dick, NetMonitor, DolyDmstup, FC Infector gibi onlarca trojan adı saymak mümkündür.

Aşağıdaki iki örnekte belirli trojanlara ait bilgi ve nasıl temizleneceği gösterilmektedir. Anlaşılacağı üzere her trojanın registry entry’de farkı kayıt yazdığı görülmektedir.

CID SHIVERS

Port Numarası: 10520

Dosya Adı: “msgsvr16.exe”

Boyutu: 186 kb Dizini: C:\Windows

1. Registry’nizdeki

HKEY_LOKAL_MACHINE\Software\Mirosoft\Windows\CurrentVersion\RunServices “Explorer | msgsvr16.exe” kaydını sil.

2. Registry’nizdeki

HKEY_LOKAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunServices

“Explorervmsgsvr16.exe” kaydını sil.

3. PC’nizi MS-DOS kipinde başlatın.

4. C:\Windows\msgsvr16.exe” dosyasını silin.

5. PC’nizi yeniden başlatın.

BACKDOOR/SUBSEVEN

Port Numarası: 1999

Dosya Adı: “icqnuke.exe”

Boyutu: 102 Kb

Dizini: C:\Windows, C:\Windows\system

1. Registry’nizdeki HKEY_LOKAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows

\CurrentVersion\Run “icqnuke.exe.” kaydını silin.

2. PC’nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. “C:\Windows\icqnuke.exe” ve “C:\Windows\System\icqnuke.exe” dosyalarını silin.

4. PC’nizi yeniden başlatın.