Günümüzün en popüler depolama cihazlarının başında yer alan USB hafızalar, aslında tam bir virüs yuvası. Gerekli önlemleri almamanız durumunda bilgilerinizin virüslerin eline geçmesi işten bile değil.

Son yıllarda kullanımı bir hayli yaygınlaşan ve hemen her kullanıcının sahip olduğu USB hafızalar, kapasiteleriyle de kullanıcıların ihtiyaçlarını fazlasıyla gideriyor. 2, 4, 8 ve 64 GB gibi farklı modelleriyle kullanıcıların kullanımına sunulan USB hafızalar, tüm bu artılarının yanında aynı zamanda kullanıcılar için büyük bir tehdit.

Virüslerin yaygınlaşmasının bir numaralı faktörlerinden biri olan USB hafızalarda bulunan virüsler, USB hafızaların bilgisayarlara takılmasıyla birlikte devreye giren “otomatik çalıştır”ı kullanarak kendilerini aktive ediyor.

USB hafızanın otomatik olarak çalışmasıyla devreye giren USB hafızalardan yayılan bu virüslerden kurtulmanın yolu ise oldukça basit: O da “Otomatik çalıştır” özelliğini bilgisayarlarda devredışı bırakmak.

Bunun için önce Çalıştır’a girerek gpedit.msc yazın ve ardından açılan pencereden Bilgisayar Konfigürasyonu>Yönetim Şablonları>Windows Bileşenleri’ne gelin ve Otomatik Kullan’a tıklayın. Ardından “Extended” yani “Ayrıntı” sekmesine girerek “Enable – Etkin”i seçin ve son olarak “All Drivers – Tüm Sürücüler”i seçin.

Bu işlemin ardından artık USB hafızanız otomatik olarak çalışmayacak ve virüsü aktive edemeyecek. Bu işlemin size tek olumsuz yansıması ise USB hafızanızı bilgisayarınıza taktıktan sonra artık her seferinde USB hafızanızın olduğu klasörü kendi başınıza açmak zorunda olmanız…

Bunun dışında USB hafızanızda halihazırda bulunan virüsleri temizlemek için ise güçlü bir güvenlik yazılımını bilgisayara kurmak ve sık sık USB hafızaları taramadan geçirmekte fayda var. Bunun dışında USB hafızanıza güvenmediğiniz hiçbir dosyayı almamanız da yerinde bir adım olacaktır. Ayrıca USB hafızanıza format atarak da virüslerden kurtulabilirsiniz.

Ama unutulmamalı ki USB hafızanızı formatlasanız bile, bilgisayarınızda veya USB hafızanızı taktığınız bir başka bilgisayarda virüs varsa, USB hafızanıza tekrar virüsün bulaşması işten bile değil. O nedenle antivirüs yazılımınızla bilgisayarınızı sık sık taramadan geçirmeli ve antivirüs yazılımınızın güncelleştirmelerini sıkı bir şekilde takip etmelisiniz.

Bilgisayar virüsleri, Ekranınıza can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir. Bilgisayarınızın hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi engelleyebilir. Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir. Kullandığınız bilgisayar programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir. Sabit diskinizin tamamını ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilir.

Virüsler sadece PC’lere mi bulaşır?

Hayır, sadece PC’lere bulaşmaz; ancak en çok dos ve Windows işletim sistemi ile çalışan PC’lere bulaştığını söyleyebiliriz. Macintosh virüsleri de bir hayli yaygındır. Unix işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda virüs bulaşma vakaları oldukça azdır.

Virüsler nasıl bu kadar hızlı yayılıyor?

Eskiden en sık karşılaşılan yol, bir bilgisayardan diğerine “disket” ile dosya aktarımı idi. Günümüzde ise, bilgisayar ağlarının oldukça yoğun kullanılması, herkese açık (anonim) dosya arşivleri ve internet üzerindeki popüler etkileşimli ortamlar (IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programların yayılması için oldukça uygun ortamlardır. Ayrıca, e-mail yoluyla gelen programların kontrolsüz çalıştırılması da bir başka potansiyel tehlike olarak karşımızdadır

Bir programın virüslü olduğundan şüpheleniyorsanız, yapacağınız ilk iş, o an kullandığınız tüm uygulamaları kapatmak, yaptığınız işleri saklamak.

Ardından, bir antivirüs programı ile bilgisayarınızı (gerekirse disket(lerin)izi tarayın. Her zaman için, kullandığınız antivirüs programının yeni bir sürümünü elde etmeye çalışın.

Eğer bilgisayarınızın sistem alanları da etkilenmişse, bu durumda bilgisayarınızı kapatın. Ardından, bilgisayarınızı “temiz bir sistem disketi” ile açın. Bu yüzden, her zaman böyle bir disket bulundurmak faydalı olacaktır (windows95 için Rescue Disk). Daha sonra, bir virüs tarama/temizleme programı ile bilgisayarınızı tarayın.

En iyi korunma yolu, şüpheli programları, güvenmediğiniz internet sitelerinden aldığınız programları hemen kontrol etmeden çalıştırmamak. Dışarıdan bir program aldığınızda “MUTLAKA BİR VİRUS TARAYICI İLE” kontrol edin.

Ancak, bu korunma önlemi de yetmeyebilir. Virüsler yanında, çalıştırdığınızda bilgisayarınızın önemli dosyalarını silen, disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk anda yararlı gibi görünen (söz gelimi ilk anda bir oyun programı olduğunu sanırsınız) programlar da var. Bu programlar, genellikle, illegal programların bulunduğu birtakım kontrolsüz FTP sitelerinde, web sitelerinde bulunmaktadır. Bu tip programların dağıtıldığı önemli yerlerden biri de haber gruplarıdır (usenet news). Aldığınız bir mailin sonuna eklenen ve “lütfen ilişikteki kısa programı çalıştırın, size çok güzel bir yeni yıl kutlaması mesajı veriyor” gibi bir mesaj görür, eklenmiş programı alır ve çalıştırırsanız başınız muhtemelen dertte olacak demektir.

Programı alırsınız, içinden hiç virüs çıkmaz. Ama aldığınız program, çalıştırıldığında, aslında makinenize ciddi zararlar veren bir algoritmayı doğrudan çalıştırıyor olabilir. Bu yüzden, çok dikkatli olmak lazım. Son pişmanlık fayda etmiyor.

Önemli dosyalarınızın (sistem dosyaları, önemli kişisel dosyalar vb) yedeklerini almaya çalışın. Ve de şüpheli bir şekilde aldığınız bir programı hemen silin.

Bilgisayarınıza, eğer imkânınız varsa, bir virüs koruyucu kalkan programı yükleyin. Bu da, sizi bir miktar koruyacaktır. Bu programların seçenekleri ile biraz oynayarak tam kullanımını öğrenin. Bazıları, disk formatlama, dosya silme vb gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere sahiptir.

Makro virüsü nedir? Bazı programların, uygulama ile birlikte kullanılan “kendi yardımcı programlama dilleri” vardır. Söz gelimi, popüler bir kelime işlemci olan “MS Word”, “Makro” adı verilen yardımcı paketlerle yazı yazma sırasında bazı işleri otomatik ve daha kolay yapmanızı sağlayabilir.

Programların bu özelliğini kullanarak yazılan virüslere “makro virüsleri” adı verilir. Bu virüsler, sadece hangi makro dili ile yazılmışlarsa o dosyaları bozabilirler.

Bunun en popüler ve tehlikeli örneği “Microsoft Word” ve “Excel” makro virüsleri.

Bunlar, ilgili uygulamanın makro dili ile yazılmış bir şekilde, bir Word ya da Excel kullanarak hazırladığınız dökümana yerleşir ve bu dökümana her girişinizde aktif hale geçer.

Makro virüsleri, ilgili programların kullandığı bazı tanımlama dosyalarına da bulaşmaya (normal.dot gibi) çalışır.

Böylece o programla oluşturulan her döküman virüslenmiş olur. Microsoft Office (Word, Excel vb) makro virüsleri ile baş etmek ve korunmak için, Microsoft MSOffice adresinde gerekli bilgile
r bulunabilir.

Bilgisayar virüslerini, genel olarak 2 grupta toplamak mümkün: 1- Dosyalara bulaşan virüsler 2- Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan virüsler

1- Dosyalara bulaşan virüsler

Bu gruba girenler, genellikle, kullanıcının çalıştırdığı programlara bulaşır. Programların virüslenmesi iki yolla olur: Ya virüs kodu bilgisayarın hafızasına yerleşmiştir ve her program çalıştırılışında o programa bulaşır; ya da hafızaya yerleşmeden sadece “virüslü program her çalıştırılışında” etkisini gösterebilir. Ancak, virüslerin çoğu kendini bilgisayarın hafızasına yükler.

2- Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan virüsler

Bu gruba giren virüsler ise, bilgisayarın ilk açıldığında kontrol ettiği özel sistem alanlarından yayılmaya başlar.

Boot Sektör Virüsleri: Eskiden birçok virüs özellikle boot sektörünü etklimekteydi.

Ama disket kullanımının azalmasının ardından bu tür virüslerde azaldı. PC boot edildiğinde kendisini hard diskinizin boot sektörüne yazan bu virüsler, PC’nizi başlatınca aktif oluyor ve böylece başka disketler başka sistemlere bulaşabiliyor.

StealthVirüsleri: Virüsler bulaştıkları sistemde kendileri .exe ve .com dosyalarının içinde saklanırlar.Virüs arama programları tarafından saptanmamak için bazı “gizlenme” teknikleri kullanırlar.Daha sonrada diğer dosyalara bulaşırlar. Command com dosyası Windows 98 ve ME işletim sisteminde 93K\’dır. Bu dosyanız normalden büyükse şüphelenmenizde fayda vardır.

PolymorphicVirüsler:Dosyalara zarar verdiklerinde görünümlerini de değiştirebiliyorlar. Teşhislerini zorlaştırmak amacıyla, bir şifreleme yöntemi kullanırlar. Bu sayede kendilerini tarama programlarından gizleyebilirler. Her saldırıdan sonra mutasyona uğrayıp arkalarında hiç iz bırakmıyorlar.

Çok parçalı Virüsler: En tehlikeli virüsler bunlardır diyebiliriz. Hem boot sektörde hem de hard disk üzerinde ve farklı yerlerde faaliyete geçebilen bu virüsler, hem de polimorfik yöntemleri de kullanırlar.

Makro Virüsler: Bu virüsler özellikle Microsoft Word ve bunun gibi Office uygulama dosyalarıyla yayılırlar. Virüsçüler genellikle Word makrolar’ ını tercih ederler.

Bios Virüsleri: Son zamanlarda en çok duyulan ve tahribatı açısından da ele alınması gereken bir virüs türü. Bu virüs bulaştığı bilgisayarın bios\’unu tamamen kullanılamaz hale getirirler. Bu durumu düzeltmek için yeniden bir bios yazılabilir ancak yazılamadığı durumlarda ana kart değişimi gerekir. Bu virüsler ayni zamanda bir hard diski de kullanılamaz hale getirebilirler. Mesela Chernobil virüsü bu tip virüstür ve dünya çapında etkili olmuş ve milyarlarca dolar zarara neden olmuştur.

Sadece düz yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz. Eğer aldığınız e-posta ile birlikte bir “attachment (eklenmiş dosya)” varsa (eklenmiş dosya, herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir), mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize saklamakla “o dosya virüslü dahi olsa” yine virüs bulaşmaz.

Tabii, eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da virüslü ise, sisteminize virüs bulaşabilir.

Bu tamamen sizin sorumluluğunuz. Yıllar içinde mail programları oldukça gelişmiştir. Bazı özel tekniklerle, mail içine “doğrudan çalıştırılabilir kod” ekleme olanağı vermektedir. Daha çok yeni olan bu kullanım, tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır.

Dolayısıyla, size gelen bir maili okumadan önce, “konusuna” ve “kimden gönderildiğine” ayrıca “uzunluğuna” bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz. Kullandığınız mail programı, bazı seçeneklerini değiştirirseniz, maili okumak için açtığınız anda, sizin onayınızı almadan, aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya başlayabilir.

Eğer bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa, bu durumda bilgisayarınızda “olağan dışı” bazı durumlar gözlemleyebilirsiniz. Bazı virüsler, isimleri ile ilgili bir mesajı ekranınıza getirebilir. Bazıları makinenizin çalışmasını yavaşlatabilir, ya da kullanılabilir hafızanızı azaltır. Bu son iki sebep sırf virüs yüzünden olmasa da gene de şüphelenmekte fayda var.

Virüslü bir program veya eki bilgisayarınızda açıp çalıştırdıktan sonra, bir şeylerin yolunda gitmediğini fark edinceye kadar virüs bulaştığını anlamayabilirsiniz.

Sisteminize virüs bulaşmış olabileceğine dair birkaç belirti:

• Normalden daha yavaş çalışmaya başlar

• Sık sık yanıt vermemeye veya kilitlenmeye başlar

• Birkaç dakikada bir çöker veya yeniden başlar

• Kendi kendine yeniden başlar ve normal çalışmaz

• Uygulamalar düzgün çalışmaz

• Disklere veya disk sürücülerine erişilemez

• Yazdırma işlemleri düzgün çalışmaz

• Beklenmedik hata iletileri alırsınız

• Bozuk menüler ve iletişim kutuları görüntülenir

Bunlar sık görülen bulaşma belirtileridir; ancak, virüsle ilgili olmayan donanım veya yazılım sorunları nedeniyle de oluşuyor olabilirler.

Bilgisayarınızın virüs kapıp kapmadığını saptayan “anti-virüs” programları da var. Bu programlar, bilgisayarınızın virüs kapabilecek her tarafını (hafıza, boot sector, çalıştırılabilir programlar, dökümanlar vb) tararlar. Bu programların virüs saptama yöntemleri 2 türlüdür:

Kendi veritabanlarındaki virüslerin imzalarını (virüsün çalışmasını sağlayan bilgisayar programı parçası) bilgisayarınızda ararlar. Programlarınızı, virüs olabilecek zararlı kodlara karşı analiz edebilirler.

Günümüzdeki popüler anti-virüs programlarının veri tabanlarında binlerce virüs imzası ve bunların varyantları vardır. Bu veri tabanları, yeni çıkan virüsleri de ekleyerek sık aralıklarla güncellenir. Bütün virüs programları 3 temel işleve sahiptir :

- Virüs Arama, bulma (virüs scanner)

- Bulunan virüsü temizleme (virüs cleaner)

- Bilgisayarınızı virüslerden korumak için bir koruyucu kalkan oluşturma (virüs shielder)

Virüs kalkanları, bilgisayarınız her açıldığında kendiliğinden devreye giren ve her yeni program çalıştırdığınızda, bilgisayarınıza kopyaladığınızda (başka bir bilgisayardan, internet üzerinden, disketten vb) bunları kontrol eden ve tanımlayabildiği virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardır.

Bazı popüler anti virüs programları, üretici şirketler ve web adresleri şunlardır :

McAfee Associates, Inc. http://www.mcafee.com

IBM Antivirus http://www.av.ibm.com

Norton Antivirus http://www.symantec.com

F-Prot http://www.datafellows.com

Thunderbyte Antivirus http://www.thunderbyte.com

Bu programlar genellikle “shareware” dir. Bazılarının kısıtlı kullanımlı “freeware” sürümleri de vardır. Macintosh, OS/2 ve Windows için bu tip programları yerel Raksnet Tucows arşivinden de alabilirsiniz. Adresi: http://tucows.raksnet.com.tr

Virüs nedir? Nasıl bulaşır? Bilgisayar virüsleri, çalıştığında bilgisayarınıza değişik şekillerde zarar verebilen bilgisayar programlarıdır. Bu programlar (ya da virüs kodları) çalıştırıldığında programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye başlar. Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ üzerinden diğer bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir.

Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi “virüs kapmış bilgisayar programları” dır. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına (söz gelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafından eklenir. Böylece, virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları virüs kapabilirler. Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.

Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar. Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin “boot sector” denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda, bilgisayarınız her açıldığında “virüslenmiş” olarak açılır. Benzer şekilde, kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve Windows için COMMAND.COM gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır..